Hoogleraren in toga, motiverende woorden en heel veel eerstejaars. Ondanks onrustige tijden voor de TU en protesten in andere steden, straalde de Delftse opening van het academisch jaar maandag traditioneel vooral zin uit in het nieuwe collegejaar.
Muziekdocent Vanessa Brockotter en een collega zwepen de zaal op. (Foto: Thijs van Reeuwijk)
Teleurgestelde gezichten vlak voor de opening van het academisch jaar maandag in de aula. Groepen studenten en hier en daar een medewerker staan voor de deuren van het auditorium, maar ze mogen er niet in. Achter hen loopt de rij langzaam vast. Even verderop wachten hoogleraren in toga op hun eervolle entree. Voor hen zijn de eerste rijen stoelen vrijgelaten.
Maar verder zit het enorme auditorium tot de nok toe vol, vertelt een beveiliger. En de brandveiligheidsregels zijn onverbiddelijk: er mag niemand meer naar binnen. Gelukkig voor de laatkomers in het trappenhuis, is in collegezalen A en B een livestream beschikbaar.
Stampen op de muziek
Daar is het een komen en gaan van mensen die toch wat willen meepikken van de speeches en de muziek op het podium, of die daar al snel genoeg van lijken hebben. Hier onder de felle lampen zien ze wel de sfeer in het stemmig verlichte auditorium, maar zijn ze er geen onderdeel van. Wanneer de studenten en medewerkers in het auditorium onder begeleiding van muziekdocent Vanessa Brockotter stampen op de muziek, of klappen na een motiverend praatje, blijven in collegezaal A de armen over elkaar. Toch is het beter dan niets, fluisteren twee studenten tegen elkaar. Hadden ze maar eerder moeten komen.
Het programma begint met een welkom van Hans Hellendoorn, vice-rector magnificus van het college van bestuur. “Begin vandaag met studeren, dan zul je er veel plezier aan beleven”, houdt hij de eerstejaars voor. Want de studie is zeker te doen, vertelt hij, maar niet zonder discipline. Dit is niet meer de middelbare school, verzekert hij: studeren betekent verantwoordelijkheid nemen, actief participeren, kennis toepassen, in een team werken en je standpunt verdedigen. Als laatste wijst hij de studenten op waarden als toewijding, respect en veiligheid.
Human touch terugbrengen
De presentatie is dit jaar in handen van student en Delta-columnist Mirte Brouwer. Hoe is dat zo gekomen? “Ze kenden mij door mijn column en vonden het leuk om een keer een student te vragen”, mailt ze een paar uur van tevoren. “Misschien leuk om te noemen dat het de vorige twee keer door een AI-stem werd gepresenteerd, dus dat ik een van de weinige mensen ben die een baan heeft overgenomen van een robot. Ze vonden het leuk om iets meer human touch terug te brengen.”
Die menselijkheid komt in alle praatjes terug. Hellendoorn moet toegeven dat hij ondanks tien jaar toegewijde oefening geen talent heeft voor pianospel. Alumnus Jefta Vriend, die CEO is van zijn eigen bedrijf voor ademhalingsoefeningen Glimp, vertelt openhartig over de burn-out van zijn partner. En universitair hoofddocent en pianist Cynthia Liem sluit haar key note over het belang van de eigen interpretatie van kennis hartverwarmend af. Haar vertolking van muziek van Chopin doet zelfs in collegezaal A het zachte geroezemoes verstommen.
Demonstranten zaal uitgezet
Tijdens de opening is net als andere jaren de harde realiteit even heel ver weg. De financiële malaise in het hoger onderwijs die ook de TU hard zal raken, de hoge werkdruk, de sociale onveiligheid, de protesten tegen samenwerking met Israëlische universiteiten; ze komen niet ter sprake.
Dat is op andere universiteiten wel anders. Zo werden in Enschede demonstranten de zaal uitgezet tijdens de opening van het nieuwe studiejaar. Ze protesteerden tegen de aanwezigheid van demissionair premier Dick Schoof.
Hij sprak vooraf kort met actievoerders die hem liever niet hadden zien komen. In de zaal waren enkele tientallen lege plekken van medewerkers en studenten die demonstratief weg waren gebleven. Andere demonstranten schreeuwden om de toespraak te verstoren. Ze zijn boos vanwege het populisme, de bezuinigingen en de genocide in Gaza waar het kabinet volgens hen te weinig tegen doet.
Ook in Eindhoven waren er protesten. Minstens vier demonstranten zijn door politieagenten de zaal uitgesleept toen demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans daar sprak.
Vertrouwen in de wetenschap
Kritiek op het kabinet klonk ook door in verschillende toespraken. In Utrecht zei collegevoorzitter Anton Pijpers dat de bezuinigingen van het kabinet ‘de toekomst van het land’ ondermijnen.
De Erasmus Universiteit Rotterdam presenteerde een strategie waarmee ze het vertrouwen in de wetenschap wil terugwinnen. “Want dat staat overal ter wereld onder druk, ook in Nederland, vergis je niet”, aldus cvb-voorzitter Annelien Bredenoord. Ze wil de universiteit meer betrokken laten zijn bij de samenleving.
Ook Peter Paul Verbeek, rector magnificus van de UvA, constateerde dat ‘de maatschappelijke waarde van wetenschap minder vanzelfsprekend is geworden dan ze lange tijd was’. Zijn universiteit wil onder meer de ‘gemeenschapswaarden’ van de UvA opnieuw formuleren. Dat moet eraan bijdragen dat de universiteit ondanks de vele demonstraties een ‘fijne en veilige plek blijft’.
Delta, Saskia Bonger/HOP, Olmo Linthorst
Leermeesterprijs voor Marileen Dogterom
Het was al in juni bekend, maar op 1 september was ook de officiële uitreiking van de Leermeesterprijs 2025. Deze ging naar hoogleraar bionanoscience Marileen Dogterom. Zij ontving in 2018 de Spinozaprijs en is momenteel naast haar werkzaamheden aan de TU Delft president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).
De Leermeesterprijs komt Dogterom volgens de organiserende Teaching Academy toe om haar wetenschappelijke prestaties, haar leiderschap op het gebied van synthetische biologie en haar invloed op studenten en jonge wetenschappers. Ze wordt volgens de Teaching Academy ook gezien als een rolmodel en als ‘een inclusieve, inspirerende mentor die anderen helpt zich te ontplooien binnen en buiten haar eigen onderzoeksgroep’.
Je kunt hier de ceremonie terugkijken.
Heb je een vraag of opmerking over dit artikel?
s.m.bonger@tudelft.nl
Comments are closed.