Kort
Twaalf hogescholen ontvangen één of meer RAAK-publiek-subsidies van maximaal 375 duizend euro. Met de subsidie kunnen lectoren en andere onderzoekers van hogescholen twee jaar lang werken aan oplossingen voor uiteenlopende maatschappelijke vraagstukken. Dit doen ze in samenwerking met publieke partners, zoals ziekenhuizen, gemeenten, waterschappen en provincies.
De betrokken partijen, waaronder de hogescholen zelf, leveren een eigen bijdrage van maximaal 325 duizend euro. Daarmee kan de totale projectfinanciering oplopen tot zeven ton.
Voor deze ronde van de RAAK-publiek dienden hogescholen afgelopen november in totaal 59 aanvragen in, waarvan er 20 zijn gehonoreerd. De Hogeschool van Amsterdam sleepte de meeste toekenningen in de wacht.
Zo gaan drie lectoraten van de HvA samen met acht gemeenten in Nederland en België onderzoek doen naar zogenaamde microhubs: lokale knooppunten die bijdragen aan duurzamer vervoer in de stad en efficiënter gebruik van de schaarse ruimte.
Regieorgaan SIA probeert onderzoekers, instellingen en bedrijven aan elkaar te koppelen. Naast RAAK-publiek, financiert het ook onderzoek in samenwerking met het mkb (RAAK-mkb) en langdurig onderzoek (RAAK-PRO).
(HOP, NB)
Universiteiten en hogescholen krijgen weer ruimte om gericht internationale studenten te werven. Volgens minister Letschert is er ‘geen tegenstelling tussen internationalisering en Nederlandse belangen’. Waar het vorige kabinet wilde bezuinigen, kiest de nieuwe coalitie voor een andere koers en stelt 154 miljoen euro beschikbaar voor een ‘talentstrategie’.
Een deel van dit budget is bedoeld om internationaal talent aan te trekken in sectoren met personeelstekorten. Daarbij moet de ‘balans’ behouden blijven, zodat voordelen niet leiden tot problemen met toegankelijkheid of capaciteit.
Goed toegankelijk
Instellingen krijgen meer autonomie om per opleiding en regio te bepalen waar internationale studenten meerwaarde hebben en waar grenzen nodig zijn, bijvoorbeeld via een numerus fixus. Groei in de ene sector kan beperking in een andere betekenen.
De PVV vreest verdringing van Nederlandse studenten, maar volgens Letschert is daar geen bewijs voor. Het hoger onderwijs is doorgaans goed toegankelijk; slechts 5 procent van de studenten kan niet starten met de opleiding van eerste voorkeur.
Wel wil het kabinet meer grip op internationalisering via bestuurlijke afspraken, onder meer over instroom, taalvaardigheid, blijfkans en huisvesting. Universiteiten beloofden eerder al een maximum van 16.766 internationale bachelorstudenten. Zonder landelijke taaltoets resteert vooral financiële sturing: instellingen krijgen bekostiging tot een vastgesteld aantal studenten. (HOP, NB)
Universiteiten en hogescholen mogen in de toekomst structureel bijdragen aan studentensport, cultuur én campusvoorzieningen zoals kantines. Dat kondigt minister Letschert aan in een Kamerbrief over studentenwelzijn.
Tot nu toe mochten instellingen publiek geld officieel alleen aan onderwijs en onderzoek besteden. Strengere handhaving dreigde ervoor te zorgen dat sportverenigingen en culturele initiatieven flink duurder zouden worden. Na protest werd die lijn al tijdelijk versoepeld.
Het kabinet wil deze steun nu permanent toestaan via een uitzondering in de regels. De precieze uitwerking is nog niet bekend.
Sociale binding
Onderzoek laat zien dat studentensport en -cultuur zonder steun zouden ‘verschralen’ of zelfs verdwijnen. Hoewel subsidie aan zulke activiteiten kan botsen met eerlijke concurrentie (bijvoorbeeld met commerciële sportscholen), vindt Letschert de maatschappelijke waarde doorslaggevend. Sport en cultuur dragen volgens haar bij aan welzijn, sociale binding en persoonlijke ontwikkeling van studenten.
Ook studentenkantines en andere voorzieningen voor studenten en personeel wil ze uitzonderen. Zonder deze aanpassing zouden instellingen mogelijk geld moeten terugbetalen, wat de minister onwenselijk vindt. (HOP)
Op dinsdag 2 juni kunnen TU-studenten en medewerkers hun overbodige huisraad kwijt tijdens de Ontspuldag. Tussen 11.00 en 15.00 uur is het grasveld op de hoek van de Balthasar van der Polweg 3 en de Leeghwaterstraat een inzamelpunt voor ongebruikte spullen.
Ontspullers kunnen hier meubels, keukenspullen, kleding, boeken en sportartikelen inleveren. Ook grofvuil en matrassen, evenals oud ijzer, witgoed en bruingoed (met stekker), worden ingenomen. Bouw- en sloopafval, chemisch afval en bedrijfsafval worden niet geaccepteerd.
Stichting de Ontspulknul
De actie is een initiatief van Stichting de Ontspulknul, in samenwerking met DUWO, kringloopwinkel Schroeder en afvalverwerker Avalex. Herbruikbare spullen krijgen via de kringloop een tweede leven; overige items worden duurzaam verwerkt.
De stichting werd opgericht door TU-alumnus Jan Bosma (natuurkunde, wiskunde), die tijdens zijn deelname aan de Nationale DenkTank onderzoek deed naar de impact van ‘overvolle huishoudens’. Samen met Iris Eggink startte hij daarna de Ontspuldagen, met als doel om in vijf jaar 100 duizend mensen te helpen hun overbodige spullen verantwoord weg te doen.
Ontspuldag
- Dinsdag 2 juni, 11.00-15.00 uur
- Het grasveld op de hoek van de Balthasar van der Polweg 3 en de Leeghwaterstraat
- Een team helpt met het tillen en sorteren van spullen
- Gratis ijsje voor de inleveraars
“De richting waarin de universiteit zich beweegt wordt niet langer bepaald door onze eigen academici maar door consultants”, schrijft Paula Fikkert, decaan van de letterenfaculteit van de Radboud Universiteit Nijmegen in een interne mail aan alle faculteitsmedewerkers. De universiteit zou daarbij voornamelijk gericht zijn ‘op de doelmatige inzet van personeel en financiën, en efficiënt opleiden van studenten’. Ze laat weten haar functie als decaan neer te leggen, schrijft universiteitsblad Vox.
Fikkert, die al 25 jaar hoogleraar was voordat ze decaan werd, zou twee redenen hebben genoemd voor haar vertrek. Ze heeft een ERC-onderzoeksbeurs binnengehaald en kan haar werk als onderzoeker niet meer combineren met haar werk als decaan. Maar ze zegt zich ook niet meer te kunnen vinden in de koers van het universiteitsbestuur.
Haar afscheidsmail heeft veel reacties losgemaakt. Een groep medewerkers van de Radboud heeft een open brief opgesteld, meldt Vox, waarin ze zich aansluiten bij haar kritiek.
Bedrijf
Ook op andere universiteiten klinkt de kritiek dat hogescholen en universiteiten te veel als bedrijven worden gerund. Een hoogleraar aan de Universiteit Leiden zegt het probleem te herkennen binnen de eigen instelling. “Dit bericht raakt aan een bredere zorg die ik al langer heb over de richting waarin universiteiten bewegen”, schrijft ze.
(HOP, NB)
Probeert jouw universiteit water en energie te besparen? Is er aandacht voor duurzaamheid in het onderwijs en onderzoek? En hoe zit het met de kantine? De idealistische Studenten voor Morgen hebben dertien universiteiten en twintig hogescholen beoordeeld op duurzaamheid. Het is de vijftiende keer dat ze hun SustainaBul-ranglijst maken.
De TU Delft staat in de middenmoot met een zilveren medaille. Van Hall Larenstein evenaart het record van Wageningen Universiteit: voor de zesde keer staat deze hogeschool bovenaan in de ranglijst. Op nummer twee en drie staan de Vrije Universiteit Amsterdam en Wageningen Universiteit. Ook Avans Hogeschool en de Radboud Universiteit Nijmegen behoren tot de kopgroep, zeggen de makers van de ranglijst.
Zo’n veertig rankers werkten aan de ranglijst mee. Ze zochten openbare informatie en stuurden de instellingen een vragenlijst toe. Onderwijsinstellingen konden op een voorlopige uitkomst reageren en desgewenst extra informatie toesturen. In de ranglijst staan geen precieze scores meer. In plaats daarvan kun je op acht verschillende thema’s zien of de instellingen tot de kopgroep behoren (goud), middelmatig scoren (zilver) of in de achterhoede verblijven (brons). De makers willen minder nadruk leggen op onderlinge competitie, staat in het persbericht.
De studenten zetten alle universiteiten en de grootste hogescholen in de ranglijst. Er komen geen kunsthogescholen of zelfstandige pabo’s in de lijst voor: kleinere hogescholen doen alleen mee als ze dat zelf willen. Hogeschool Inholland staat helemaal onderaan. (HOP, BB)
Bekijk hier de pdf met de ranking.
Er moeten dringend richtlijnen komen voor de omgang met AI in de wetenschap, stelt het Rathenau Instituut. Verkeerd gebruik ‘ondermijnt de betrouwbaarheid van wetenschappelijke kennis en het vertrouwen in de wetenschap’.
De oproep is een reactie op een bericht in de Volkskrant, dat beschrijft hoe AI de wetenschap in verschillende vakgebieden vooruithelpt.
Maar er kleven veel risico’s aan AI, waarschuwt het Rathenau Instituut. Generatieve AI, zoals ChatGPT, zet ‘centrale wetenschappelijke waarden onder druk’, zoals integriteit, onafhankelijkheid en betrouwbaarheid. Het Rathenau Instituut ziet ook een grote opkomst van door AI gegenereerde nepartikelen. Er moeten dus snel heldere regels komen.
Opsporen onderzoek
Volgens een enquête van wetenschappelijke uitgeverij Elsevier, eind vorig jaar, gebruikt inmiddels zo’n 58 procent van de wetenschappers een vorm van kunstmatige intelligentie. Het wordt vooral ingezet bij het opsporen van recent onderzoek en het verzamelen van literatuur.
Het Rathenau Instituut roept universiteiten en andere kennisinstellingen op om duidelijke richtlijnen vast te stellen. Bovendien werpt het de fundamentele vraag op: ‘wat voor wetenschap wensen we eigenlijk, met of zonder generatieve AI?’
Gedragscode
Overigens werkt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) momenteel aan een nieuwe gedragscode wetenschappelijke integriteit. Ook kunstmatige intelligentie komt hierin aan bod.
“Gebruik alleen technologieën waarvan de functionaliteit bekend en wetenschappelijk gevalideerd is”, staat in de conceptcode die afgelopen najaar verscheen. Dat is lastig bij AI-programma’s zoals ChatGPT en Perplexity, waarbij vaak onduidelijk is op welke bronnen ze zich baseren en hoe data worden verwerkt.
De nieuwe gedragscode zal gelden voor zowel universiteiten als hogescholen en moet in het najaar van kracht worden, aldus de KNAW.
HOP, Naomi Bergshoeff
Een Europese commissie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waar Ernst Kuipers – voorzitter van de raad van toezicht van de TU Delft – deel van uitmaakt, roept op tot ingrijpende maatregelen tegen de gezondheidseffecten van klimaatverandering. De aanbevelingen zijn gepubliceerd in The Lancet.
Volgens het rapport versnelt de opwarming wereldwijd, waarbij Europa de snelst opwarmende regio is. Dat leidt tot toenemende gezondheidsrisico’s, zoals hittegerelateerde sterfte en de verspreiding van infectieziekten. Ook bedreigt klimaatverandering de voedselzekerheid en waarschuwen de auteurs voor mogelijke verstoringen van grote oceaanstromingen.
De commissie stelt dat aanpassing alleen niet voldoende is. Om gezondheidsschade te beperken, moeten landen vooral de uitstoot van broeikasgassen terugdringen. Dergelijke maatregelen kunnen tegelijkertijd gezondheidswinst opleveren, bijvoorbeeld door schonere lucht, gezondere voeding en andere vormen van transport.
Ernst Kuipers is lid van de Pan-European Commission on Climate and Health. Die werd in 2025 opgericht door WHO/Europe. Kuipers is daarnaast vicevoorzitter onderzoek en universiteitshoogleraar bij de Nanyang Technological University (NTU). Sinds september 2025 is hij voorzitter van de raad van toezicht van de TU Delft.
Aan verschillende universiteiten zijn maandag pro-Palestijnse protesten gehouden. In Delft verzamelden zo’n honderd mensen zich voor de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek.
De demonstraties waren op elkaar afgestemd om zo nationaal protest te vormen ter nagedachtenis aan de Nakba, die elk jaar op 15 mei wordt herdacht. Het is de naam voor de gewelddadige verdrijving van Palestijnen in de jaren veertig, die aan de stichting van de staat Israël voorafging.
Delft: leuzen en korte mars
Op de demonstratie voor Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek (LR) in Delft kwamen zo’n honderd mensen af. Ze droegen spandoeken, liepen een korte protestmars en scandeerden leuzen tegen de samenwerking van de TU en LR met Israëlische partners en internationale wapenbedrijven als Airbus. Decaan Henri Werij sloeg een deel van de demonstratie vanuit de hal van de faculteit gade. Een woordvoerder liet Delta weten dat hij geen reactie zou geven.
De demonstratie in Delft begon om 12.30 uur en eindigde anderhalf uur later met de mededeling dat die in Amsterdam zou worden voortgezet voor wie dat wilde. Daar aan de Vrije Universiteit hadden medestanders toen net een gebouw bezet. Ze houden daar ‘een soort spontane teach-in-sessie’, schrijft universiteitsblad Ad Valvas. Er zouden enkele tientallen aanwezigen zijn.
Eindhoven: het dak op
In Eindhoven betraden demonstranten het dak van een laboratorium, waar ze spandoeken langs de gevel uitrolden. Op de grond kregen ze steun van een groepje sympathisanten. Inmiddels is het protest voorbij. De actie was niet zonder risico, schrijft universiteitsblad Cursor: de deelnemers werden gewaarschuwd voor gevaarlijke stoffen die uit de schoorstenen konden komen.
HOP, Bas Belleman/Delta, Saskia Bonger
- Lees meer over protest op de campus in ons dossier.
De brandweer heeft op woensdagmiddag 13 mei een brandje geblust bij de faculteit Technische Natuurwetenschappen op Campus Zuid. Vanwege de datum roept het incident de herinnering op aan de allesverwoestende brand bij Bouwkunde, op 13 mei 2008.
De brand bij de TNW-afdeling chemical engineering was ontstaan in een afvalbak in een laboratorium. Omdat er mogelijk gevaarlijke stoffen in de afvalbak zaten, heeft de brandweer na het blussen al haar pakken en apparatuur op straat schoongespoten. Daarna zijn ze afgevoerd naar een gespecialiseerde wasplaats. Dat meldt persbureau District8.
Bouwkundebrand
Intussen zocht de brandweer samen met bedrijfshulpverleners naar manieren om het moderne gebouw met klimaatgecontroleerde labs zo goed mogelijk te ventileren. Studenten en medewerkers moesten al die tijd buiten blijven.
De brandweer moet wel vaker naar de TU uitrukken: vaak is het loos alarm of is er een relatief klein incident. Hoe anders was dat op 13 mei 2008. Toen leidde een lekkage in een koffieautomaat op de faculteit Bouwkunde tot een brand die het hele gebouw in de as legde. Het raakte zo beschadigd dat het afgebroken moest worden. Op die plek is tegenwoordig The Green Village te vinden. Bouwkunde zit alweer vele jaren in het voormalige TU-hoofdgebouw.
Delta maakte in 2023 een podcast over de Bouwkundebrand.
