Kort
Wat heb je aan innovatieve nieuwe materialen als ze niet gebruikt mogen worden? Het nieuwe BioBuild Lab in The Green Village van de TU Delft moet daar verandering in brengen. De bouw startte deze week.
De bouwsector is enorm vervuilend. Biobased of hernieuwbare biologische materialen, die afkomstig zijn uit de natuur en binnen een mensenleven teruggroeien, moeten uitkomst bieden. Maar hoe goed zijn deze materialen in praktijk? In de nieuwe testfaciliteit moet dat duidelijk worden.
Bouwkundestudenten en -onderzoekers, en externe partijen kunnen er vanaf eind 2026 terecht voor experimenten, certificeringstests en het bouwen van schaalmodellen. Daarnaast is het gebouw zelf ook onderdeel van een experiment waarbij hernieuwbare biologische materialen direct in praktijk getest worden. (EH)
Wetenschapsfinancier NWO kent Vici-beurzen toe aan 39 vooraanstaande onderzoekers. Van alle aanvragen wordt 10 procent gehonoreerd. Delft sleept net als de VU en Wageningen vier beurzen in de wacht.
De Vici-beurs van maximaal 1,5 miljoen euro is bedoeld voor ‘zeer ervaren’ wetenschappers. Met het geld kunnen ze hun onderzoeksgroep verder uitbouwen en vernieuwend onderzoek doen.
De winnaars doen onderzoek naar zeer uiteenlopende onderwerpen. Bijvoorbeeld naar verborgen virussen in insecten, naar prostaatkanker en naar de zogeheten ‘welzijnsmuur’: mensen met weinig geld die geen gebruikmaken van overheidsdiensten zoals toeslagen, terwijl ze daar wel recht op hebben.
10 procent toegekend
Van de 384 vooraanmeldingen die NWO voor Vici-ronde 2025 binnenkreeg wordt 10 procent gehonoreerd – 2 procentpunt minder dan vorig jaar. Er gaan 18 beurzen naar vrouwen en 21 naar mannen.
In Delft gaat het om drie projecten om het onzichtbare zichtbaar te maken en een onderzoek om uiteindelijk grote quantumnetwerken te kunnen maken:
- Experimenteel astronoom Akira Endo (EWI) werkt aan een nieuw instrument voor een telescoop in Chili, om te ontrafelen hoe materie samenklonterde en hoe de eerste sterren ontstonden.
- Arjen Jakobi (Bionanoscience) ontwikkelt nieuwe beeldvormingstechnieken om stap voor stap te volgen hoe onze cellen zich beschermen tegen gevaarlijke bacteriën.
- Hoe vormen cellen een menselijk orgaan? Dat gaat David Maresca (Imaging Physics) onderzoeken met ultrageluidsgolven.
- Tim Taminiau (QuTech) wil een nieuw type quantumbits bouwen op basis van siliciumcarbide, om eeuwigdurende verstengelde knooppunten te maken en uiteindelijk grote quantumnetwerken te maken.
De Vici-beurzen horen, samen met de Veni- en Vidi-beurzen, bij het NWO-Talentprogramma. Ze zijn bedoeld voor wetenschappers op verschillende momenten in hun carrière.
HOP, Hein Cuppen
Woensdag is de aardwarmtecentrale van Geothermie Delft officieel in gebruik genomen. Een deel van de campus en drie DUWO studentenflats (Mijnbouwplein, Stieltjesweg en Michiel de Ruyterweg) worden vanaf nu verwarmd met heet water uit de bodem.
“Met dit weer een warmtebron openen”, lacht Maaike Zwart, wethouder Duurzaamheid gemeente Delft op de zonnige woensdagmiddag bij de aardwarmtecentrale op de campus. Er volgt geen symbolische druk op een knop, geen champagne of een juichende menigte. Het handjevol journalisten dat is komen opdagen, krijgt geen toegang tot de centrale. Voor het gebouw waar het persprogramma plaatsvindt, is weinig te zien. Terwijl er toch echt iets fascinerends plaatsvindt onder onze voeten: water van 78 graden wordt van een diepte van zo’n 2 kilometer uit de bodem omhooggepompt. Een duurzame manier om de campus en drie studentencomplexen te verwarmen. “En betaalbaar”, benadrukt Zwart. “Dat kan ik als wethouder zonder te knipperen zeggen.”
Gelukkig is het mogelijk een paar wijken verderop, in Buitenhof, naar de graafwerkzaamheden te kijken. Lange pijpen liggen klaar om de grond in te gaan. Mannen met oranje vestjes zijn druk in de weer met het graven van sleuven. Hier wordt al de volgende wijk klaargestoomd voor aansluiting op het aardwarmtenet. Binnenkort zullen zo nog eens 6000 huurwoningen worden aangesloten, uiteindelijk moeten dat er 15 duizend worden.
De Delftse aardwarmtecentrale moet niet alleen als warmtebron maar ook als bron van wetenschappelijke data dienen. Zo hoopt de universiteit bij te dragen aan het vergaren van kennis, ook voor inzet van geothermie op andere plaatsen in Nederland. Tot nu toe wordt geothermie vooral ingezet in glastuinbouw, maar nieuwe metingen moeten inzicht geven in hoe aardwarmte zo efficiënt, betrouwbaar en duurzaam mogelijk breder ingezet kan worden. “Voor nieuwbouw is geothermie minder interessant”, aldus directeur NetVerder Koen Verbogt. “Die woningen zijn beter geïsoleerd. Juist de oudere, minder goed geïsoleerde woningen met een collectief warmtenet profiteren veel van gebruik van aardwarmte.”
Om het woningtekort in Nederland te verkleinen, wil Rijksbouwmeester Francesco Veenstra een oude oplossing van stal halen: het opdelen van een huis in meerdere woningen, ook wel woningsplitsing genoemd. Die aanpak moet de woningmarkt vooral op de korte termijn lucht geven en meer woonplek bieden voor jongeren, zei hij woensdag in Nieuwsuur.
Volgens Veenstra zijn vooral rijtjeshuizen, een groot deel van de Nederlandse woningvoorraad, hier geschikt voor. Hij ziet woningsplitsing vooral als uitkomst voor jongeren en twintigers die huisvesting zoeken. “Het is echt voor mensen die terug bij hun ouders op kamers zijn.” De Rijksbouwmeester, een onafhankelijk adviseur voor het Rijk, was bij het televisieprogramma aangeschoven om de huidige kabinetsplannen voor de Nederlandse woningmarkt door te nemen.
Delft bemoeilijkt juist woningsplitsing
De uitspraken zijn opvallend omdat de gemeente Delft het in 2021 juist moeilijker heeft gemaakt om woningen te splitsen en in 2017 regels invoerde om verkamering tegen te gaan. Reden hiervoor was het grote aantal eengezinswoningen dat door investeerders en huisbazen werd omgebouwd tot studentenkamers. Uit onderzoek van Delta bleek toen dat in de wijk Voorhof de meeste woningen werden opgesplitst. Een deel van de eengezinswoningen in deze woonwijk heeft drie woonlagen, wat ze uitermate geschikt maakte voor het creëren van meerdere studio’s.
Jongeren maken zich meer dan andere leeftijdsgroepen zorgen over de gevolgen van kunstmatige intelligentie voor hun werk. Net iets meer dan de helft denkt dat AI hun baan deels of zelfs volledig kan overnemen, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Tien procent van de werknemers tot 25 jaar maakt zich daar veel zorgen over, ziet het CBS. Onder andere leeftijdsgroepen is dat 6 à 7 procent.
De opkomst van AI leidt tot veel onzekerheid over de arbeidsmarkt. Hoe ziet de toekomst van werk eruit? En wat moet je ervoor leren? Niemand kan dat precies voorspellen. Het CBS vroeg medewerkers hoe ze met AI omgaan en wat hun verwachtingen zijn. Zo’n 45 procent van alle hbo- en wo-opgeleide werknemers verwacht dat kunstmatige intelligentie een deel van het eigen werk kan overnemen. Vier procent verwacht zelfs dat hun volledige baan door AI uit te voeren is.
‘Bereid studenten voor op de toekomst’
Studentenorganisatie ISO roept het onderwijs op om meer werk te maken van scholing in kunstmatige intelligentie. “Als we de studenten van nu willen voorbereiden op de toekomst moeten AI en digitalisering meer aandacht krijgen in ons onderwijs”, zegt voorzitter Sarah Evink. (HOP, OL)
Studenten, medewerkers en andere belangstellenden kunnen op zondag 8 maart, internationale vrouwendag, schaken tegen FIDE-master Anna-Maja Kazarian bij sport- en cultuurcentrum X. De op een na beste vrouwelijke schaker van Nederland speelt er een simultaanwedstrijd tegen dertig tegenstanders tegelijk. Voorafgaand aan de simultaan geeft Kazarian een presentatie over haar ontwikkeling als schaaktalent en over spelen op het hoogste niveau.
Een simultaanwedstrijd, ook wel ‘simul’ genoemd, is een evenement waarbij een ervaren speler het tegelijkertijd opneemt tegen meerdere uitdagers. Kazarian draagt sinds 2015 de titel FIDE-master, een van de hogere titels die wordt uitgereikt aan spelers door de internationale schaakbond FIDE. Ze bereikt daarnaast tienduizenden volgers via sociale media, waar zij partijen live uitzendt of van commentaar voorziet.
Internationale vrouwendag
De simultaan vindt bewust plaats op Internationale Vrouwendag, vertelt student-programmamaker Jesse Poort. “We willen schaken meer onder de aandacht brengen bij vrouwen op de TU Delft. Eerdere schaakevenementen waren populair, maar trokken weinig vrouwelijke deelnemers. Met dit evenement hopen we dat te doorbreken.”
Schaaksimultaan met Anna-Maja Kazarian
- Zondag 8 maart, 13.45 – 18.00 uur
- Sport- en cultuurcentrum X, zaal Body & Mind
- Kosten: 5 euro voor studenten, 9 euro voor medewerkers en 10 euro voor niet-TU’ers.
Bezoekers van de Delft Career Days zitten maandag al de hele dag in een doordringende stank. Oorzaak is een olieachtige substantie op de toegangsdeuren van de Aula, die in het tapijt is getrokken.
Volgens het bestuur van de Delft Career Days zat het spul maandagochtend toen ze aankwamen in de Aula op de deuren gesmeerd. Voorzitter Merel Vooijs weet niet wie dat heeft gedaan. Er is volgens haar geen boodschap achtergelaten. “Er zijn wel camerabeelden, maar die hebben we nog niet gezien.”
Maandag vindt de eerste van drie zogenaamde Oriëntatiedagen plaats. Honderden bedrijven zijn aanwezig om zichzelf aan studenten te presenteren. Volgens Vooijs is ‘iedereen blij’, ondanks de stank. Ze spreekt van een ‘groot succes’.
Vaker acties
“Het ruikt hier al de hele dag alsof er een stinkbom is afgegaan”, zegt degene die Delta tipte over de stank. Desondanks gaat inderdaad iedereen gewoon zijn gang. Delta kan niet naar binnen bij het besloten evenement, omdat het bestuur daar op voorhand geen toestemming voor heeft gegeven.
Er vinden vaker acties plaats bij de Delft Career Days. Activisten demonstreerden de afgelopen jaren tegen de aanwezigheid van fossiele bedrijven en bedrijven die zijn gelieerd aan de militaire industrie. Vorige week berichtte Delta dat de TU voorafgaand aan de Delft Career Days in 2024 de namen van vijf activisten van End Fossil aan de politie heeft gegeven. Dat leidde tot veel verontwaardiging en vragen aan burgemeester Alexander Pechtold.
Bij de cyberaanval op telecomprovider Odido zijn geen gegevens van de eindgebruikers van zakelijke accounts gelekt. Dat betekent dat personeelsgegevens of gebruikersgegevens van TU Delft-medewerkers niet zijn getroffen, meldt de universiteit op intranet.
Odido maakte gisteren bekend dat cybercriminelen via een cyberaanval toegang hebben gekregen tot een bestand met de gegevens van 6,2 miljoen accounts. Het gaat om onder meer namen, adressen, mailadressen, telefoonnummers, geboortedata en bankrekeningnummers van klanten. Er zijn geen wachtwoorden, belgegevens of factuurgegevens betrokken. Ook klanten van Ben, dat onderdeel is van Odido, zijn mogelijk getroffen.
Er zijn wel TU Delft-medewerkers geraakt via hun privéabonnement. De TU Delft adviseert deze groep om extra te letten op phishing-pogingen of andere fraudeactiviteiten. Odido geeft op deze pagina informatie advies en informatie over het lek.
De studentenraad van de Vrije Universiteit Amsterdam verkeert in crisis door het conflict rond de Vrijmoedige Studentenpartij. Volgens berichtgeving in het Parool zou de VSP-oprichter Marlon U. zich jarenlang agressief en intimiderend hebben gedragen op de campus . Onder andere door een student tegen de grond te slaan nadat deze Marlon U. had aangesproken op het zingen van een nazi-lied.
Verschillende studentenraadsleden willen niet meer aan tafel met het lid van de VSP dat in de studentenraad zit, waardoor de studentenraad al enige tijd niet meer vergadert. Om de gemoederen te bedaren vroeg het dagelijks bestuur van de studentenraad om niet ‘extern’ over de kwestie Marlon U. te praten. Dat vatte de achterban op als een spreekverbod. Het leidde tot veel woede en hoogoplopende emoties, waarna het bestuur besloot op te stappen.
Inmiddels heeft ook een aantal VSP-leden van Utrecht, de UvA en Leiden hun radicaalrechtse partij de rug toegekeerd.
Op de VU-campus wordt geprotesteerd tegen het “ineffectieve” optreden van het college van bestuur. Ze willen dat het bestuur duidelijker maakt hoe het gaat optreden tegen wangedrag.
De VU reageert dat er wel degelijk maatregelen zijn genomen, in de vorm van gesprekken, waarschuwingen en een schorsing. “Elke vorm van intimidatie, discriminatie, geweld of uitsluiting is onacceptabel”, laat een woordvoerder weten.
HOP, Olmo Linthorst
Quantumcomputers maken gebruik van qubits, die vele waardes kunnen aannemen en nul en één tegelijk kunnen zijn. De belofte is dat ze daardoor veel sneller kunnen rekenen dan een gewone computer. Bestaan quantumcomputers nu vaak nog uit slechts een handjevol aan elkaar gekoppelde qubits, uiteindelijk moeten dat er vele duizenden of zelfs miljoenen worden. Daarbij is het belangrijk om te weten hoe goed de individuele qubits presteren.
Daarom hebben onderzoekers van QuTech nu een manier ontwikkeld waarmee ze – in theorie – in een keer 1058 qubits tegelijk kunnen testen. Hiervoor bouwden ze een nieuw soort testchip: QARPET (Qubit-Array Research Platform for Engineering and Testing).
De chip is zo compact in elkaar geweven, dat hij onder de microscoop iets wegheeft van een geweven tapijt, maar dan op nanoschaal.
“Toen ik de eerste ontwerpen maakte, had ik eerlijk gezegd niet verwacht dat ze zouden werken”, zegt Alberto Tosato, die verantwoordelijk was voor de engineering. “Het verlegt de grenzen van de nanofabricage.” Het onderzoek staat beschreven in Nature Electronics.
