Planeten van culturen

In De Kleine Prins van Antoine de Saint-Exupéry bezoekt de kleine prins verschillende planeten, elk gevormd door unieke culturen en geregeerd door bijzondere regels, zoals die van de ijdele man en de autoritaire koning. Zijn bereidheid om na te denken over verschillen en zijn reis voort te zetten, stelt hem in staat om te groeien en diepere waarheden te ontdekken. Voor studenten en academici aan de TU Delft is de ervaring vaak anders. Veel van hen zien de universiteit als hun ‘laatste planeet’, een bestemming die gekozen is vanwege de reputatie en waarvan ze verwachten dat het de beste omgeving is, gebaseerd op ethiek en bewezen praktijken. In tegenstelling tot de kleine prins hebben zij zelden de vrijheid of de tijd om alternatieven te verkennen of na te denken over hun omgeving.

Op de TU Delft fungeren afdelingen en secties als ‘planeten van cultuur’, gevormd door de houding van sectiehoofden. Deze opzet leidt tot sterk uiteenlopende communicatiestijlen, verwachtingen en praktijken, zoals de manier waarop ze welzijn ondersteunen, samenwerking aanmoedigen en publicaties beheren.

De diversiteit of inclusiviteit van sommige secties weerspiegelt bijvoorbeeld de achtergrond van hun leiders, aangezien hun leiderschapsaanpak ook de transparantie over besluitvorming kan beïnvloeden. In sommige secties is de beschikbaarheid van budgetten voor onderzoek en het bijwonen van conferenties onduidelijk voor promovendi, ook al hebben ze recht op deze informatie.

Administratieve processen verschillen ook. Sommige afdelingen regelen automatisch vervoersvergoedingen voor nieuwkomers, terwijl anderen pas begeleiding bieden op verzoek, wat vaak meerdere e-mails vereist om je rechten op te eisen.

Er is druk om je aan te passen aan de houding van je sectiehoofd

In de loop van de tijd hebben deze praktijken geleid tot grotere uitdagingen, zoals de druk om je aan te passen aan de houding van je sectiehoofd of aan wervingspraktijken die bepaalde ideeën of achtergronden bevoordelen. Dit kan ermee te maken hebben dat hogere leidinggevenden sectiehoofden aanzienlijke autonomie geven, waarbij financiële prestaties vaak boven andere overwegingen worden gesteld.

Deze verschillen leiden tot uitdagingen voor promovendi en tijdelijke medewerkers, die vaak de tijd of de energie missen om zich aan te passen aan zulke gefragmenteerde systemen. De noodzaak om te laveren tussen verschillende culturele normen, of het nu die van het sectiehoofd, de Nederlandse of de academische cultuur zijn, kan mensen onzeker maken welke normen gelden. Het dwingt ze vaak in een ‘overlevingsmodus’ in plaats van dat ze tot bloei komen. Bovendien belemmeren inconsistente praktijken de mogelijkheid van de TU Delft om een samenhangende identiteit of merk op te bouwen.

In het geheel gezien zouden de verschillen tussen secties een voordeel kunnen zijn, vergelijkbaar met een palet van kleurpotloden die een levendig beeld creëren onder een verenigende visie. Maar het tot leven brengen van dit potentieel vereist sterk leiderschap, consistente begeleiding en duidelijke normen die alle studenten en medewerkers ondersteunen.

Mogelijke oplossingen zijn het creëren van het bewustzijn en het invoeren van een uniforme gedragscode. Die code kun je tot leven brengen door collega’s te verplichten deze te ondertekenen telkens als ze promotie maken, door het opnemen van een academische cultuurcomponent in de BKO en aantoonbare betrokkenheid bij de academische cultuur een criterium te maken voor managementfuncties. De driedaagse introductie voor nieuwe promovendi van de faculteit Techniek, Bestuur en Management zou als model kunnen dienen. Zo bevorder je een gedeeld begrip van de visie en de waarden van de universiteit.

Met dergelijke initiatieven kan de TU Delft haar diversiteit vieren en toch een collectieve identiteit behouden. Dat stelt medewerkers en studenten in staat om zich te richten op leren, het delen van hun talenten en het toepassen van de ethische en professionele waarden, ook buiten de TU. Afgestudeerden zullen zich dan niet alleen onderscheiden door hun academische prestaties, maar ook door het professionele karakter dat zij tijdens hun reis hebben ontwikkeld.