PlagiaatBot of schrijfbuddy?

‘Hoe gebruik ik AI bij het schrijven van mijn scriptie?’ Die vraag komt regelmatig voorbij tijdens coachsessies bij het Writing Centre van de TU Delft, waar ik als schrijfcoach werk. Meestal stel ik een vraag terug: ‘Hoe gebruik je AI nu?’ De antwoorden lopen uiteen. Sommige studenten gebruiken AI helemaal niet, omdat ze het liefst alles zelf doen, omdat ze niet goed weten hoe ze AI moeten gebruiken of door de negatieve sociale, economische en ecologische gevolgen van AI-gebruik. Andere studenten zetten hun gedachten in willekeurige volgorde op papier en vragen daarna AI om er een lopende tekst van te maken. De meeste studenten zitten ergens in het midden. Nadat ze verteld hebben wat ze zelf doen, stellen ze de onvermijdelijke vraag: ‘Is dat toegestaan?’

Lange tijd waren de regels overzichtelijk. Als je iets letterlijk overneemt, moet je citeren; anders is het plagiaat. Ook mag je parafraseren, mits met bronvermelding. Iemand anders je tekst laten schrijven is fraude; een medestudent om feedback vragen niet. Inmiddels is die duidelijkheid verdwenen. Een taalmodel een complete tekst laten schrijven en die als eigen werk inleveren is duidelijk fraude. Maar vanaf dat punt wordt het al snel complexer. Wat als een student niet uit de formulering van een zin komt en AI vraagt om vijf alternatieven, en er vervolgens eentje overneemt? Is AI dan een veredeld synoniemenwoordenboek dat hij of zij mag gebruiken zonder referentie? Of geldt het als letterlijk kopiëren van tekst uit een andere bron en moet het een citaat zijn? En als een taalmodel grammaticafouten corrigeert of een andere alineavolgorde voorstelt? Of, controversieel maar vaak voorkomend, als AI een tekst herschrijft in een academische toon? Er is een groot grijs gebied ontstaan.

Ik spreek teleurgestelde studenten die zessen halen omdat ze geen AI willen gebruiken

Studenten krijgen tegenstrijdige signalen. Er wordt volop nagedacht over AI in het onderwijs en de meeste begeleiders staan het gebruik ervan toe. Bovendien horen studenten dat AI de toekomst heeft en dat je ermee moet leren werken, zeker als je ooit een baan wil vinden. Anderzijds worden zij gewaarschuwd voor het risico op plagiaat; maar voor mijn eigen faculteit geldt dat het voor mij als student niet altijd duidelijk is wat wel en niet binnen de regels valt.

Uit onderzoek blijkt inmiddels dat sollicitatiebrieven die met behulp van AI zijn geschreven beter worden beoordeeld door recruiters. In coachsessies hoor ik een vergelijkbaar patroon. Ik spreek teleurgestelde studenten die zessen halen omdat ze geen AI willen gebruiken, terwijl mensen om hen heen met behulp van AI zevens en achten halen. Hoewel het verschil wellicht niet uitsluitend door AI komt, verliezen studenten hierdoor al snel de motivatie om zelf wel uren door hun tekst te ploeteren.

Het probleem is niet het gebruik van AI, maar het grijze gebied eromheen. Studenten moeten kunnen leren om AI als hulpmiddel te gebruiken, zonder direct bang te zijn dat ze fraude plegen. Tegelijkertijd moeten ze ook zelf blijven leren hoe ze hun gedachten helder op papier kunnen zetten. Dat vraagt om duidelijke richtlijnen. En dan niet een uit angst voortkomend besluit om al het AI-gebruik te verbieden, maar een vangrail waardoor studenten met AI kunnen experimenteren zonder angst voor plagiaat en met een gelijk speelveld. Zolang die richtlijnen er niet zijn, houdt elke student de vraag ‘Is dit toegestaan?’