Erkennen & Waarderen

Net als je denkt dat het dieptepunt in de minachting voor wetenschappers aan de TU Delft wel is bereikt, wordt er een nieuwe overtreffende trap van imbeciliteit over ons uitgestort: de tweede Erkennen & Waarderen Cultuurbarometer.

In e-mail nodigt het CvB ons uit om een enquête in te vullen: ‘Als College van Bestuur vinden wij jouw ervaringen van hoe het erkennen en waarderen in de afgelopen jaren is vormgegeven in de praktijk, belangrijk. Het gaat ten slotte ook om jouw ontwikkeling en loopbaan.’ Los van het kromme Nederlands (‘ervaringen van hoe’ en ‘ten slotte’ in plaats van ‘tenslotte’) erger ik me groen en geel aan de bedillerige, tutoyerende toon waarop je doorgaans alleen kleuters aanspreekt. Adviesbureau Beren$chot hanteert datzelfde toontje: ‘In jouw instelling wordt gewerkt aan een cultuurverandering […] Jouw mening is van groot belang.’

Beren$chot is ingehuurd om te onderzoeken wat wij de afgelopen jaren hebben gemerkt van de ‘nieuwe balans in het erkennen en waarderen van wetenschappers’ die in 2019 werd geïntroduceerd. Daar kan ik kort over zijn: geen ene mallemoer. Er is niets veranderd, want het enige criterium voor bevordering is nog steeds of men het je gunt. Het heeft niets te maken met je prestaties, maar alles met de vraag of het management je aardig vindt. Dat aspect ontbreekt helaas in de vragenlijst van Beren$chot.

Informatie over Erkennen & Waarderen is te vinden in de Position paper Ruimte voor ieders talent en de Routekaart Ruimte voor ieders talent in de praktijk. De tekst is opgeleukt met infantiele illustraties. We zien een divers en inclusief groepje van vier lachende mensen elkaar een high five geven. Qua leeftijd oogt dit gezelschap minder divers en inclusief, maar vanaf een bepaalde leeftijd is het lachen je in deze organisatie natuurlijk wel vergaan. Een andere illustratie roept vragen op over gelijkheid: de man met het ringbaardje legt net zoveel gewicht in de schaal als de vrouw, de man van kleur en de roodharige man tezamen. Blijkbaar is dat geen probleem, want ze lachen alle vier gewoon door. Wellicht is het een afspiegeling van het personeelsbeleid bij Beren$chot, waar 46 procent van de 339 adviseurs vrouw is en 96 procent roomblank blijkt te zijn.

Wat is eigenlijk het verschil tussen erkennen, waarderen en belonen?

Naast wollige thema’s als ‘loopbaanpaden diversifiëren en dynamiseren’ en ‘balans tussen individu en collectief bereiken’, bevat de vragenlijst ook concrete stellingen zoals: ‘Over het algemeen voel ik mij erkend/gewaardeerd/beloond voor het werk dat ik doe’. Dat zijn drie afzonderlijke vragen. Zijn er werkelijk mensen die daar verschillende antwoorden op geven? Wat is eigenlijk het verschil tussen erkennen, waarderen en belonen? Blijkbaar is dat verschil zo gering dat in de Engelstalige versie de laatste twee vragen zijn omgewisseld.

De vraag: ‘Het is mij – over het geheel genomen – duidelijk welke criteria mijn instelling per domein gebruikt voor bevordering’ is eenvoudig met ‘ja’ te beantwoorden. Maar men verwacht natuurlijk een antwoord gebaseerd op criteria als onderwijs, onderzoek, leiderschap en impact. De criteria die in de praktijk doorslaggevend zijn (hielenlikken en braaf zijn) ontbreken.

Binnenkort verschijnt ongetwijfeld weer een kleurrijk rapport over de huidige ‘barometerstand’ van het Erkennen en Waarderen-programma. Ik voorspel dat de conclusie zal luiden: ‘We zijn op de goede weg, maar er zijn nog enkele aandachtspunten.’

Inmiddels is de vragenlijst gesloten, maar die kon onbeperkt vaak worden ingevuld. Niet bepaald een aanbeveling voor een gerenommeerd – niet mijn kwalificatie – onderzoeksbureau.