Dood de computer

‘Ooit gaven mensen hun denkvermogen over aan machines, in de hoop dat dit hen zou bevrijden. Maar dat gaf andere mensen met machines alleen maar de mogelijkheid om hen tot slaaf te maken.’ 

Frank Herbert, uit ‘Dune’ 

Flip it. Bag it. Mute it. Dock it. Bop it. Twist it. Oké, misschien heb ik de laatste twee verzonnen. Maar de eerste vier vormen de helft van de nieuwe campagne van de TU Delft, die studenten wil inspireren om hun mobieltjes minder te gebruiken. Dit wordt treffend verwoord in de officiële AI-gegenereerde YouTube-video. Waarnaar je geacht wordt te luisteren… via je mobieltje?

Toch denk ik dat het begin van de campagne solide is. Gelukkig kiezen de organisatoren ervoor om studenten niet te betuttelen en ondersteunen ze hun wens om offline te gaan door middel van subtiele aanmoedigingen, het organiseren van evenementen zonder mobieltjes en de samenwerking met studentenverenigingen. Dit is een waardevol streven. Door de aandacht van studenten te vestigen op hun dwangmatige gebruik van mobieltjes,  kunnen sommige studenten zich misschien losmaken van de vicieuze cirkel en zichzelf de vraag stellen: wil ik dit echt?

Maar zal dit een wezenlijk verschil maken? Kan een campagne die er op gericht is individuen te helpen andere keuzes te maken, ons bevrijden van onze structurele afhankelijkheid van digitale apparaten?

Het is mogelijk dat offline gaan gewoon niet meer werkt

Het is mogelijk dat offline gaan gewoon niet meer werkt. Alles is online. Iedereen is online. De campagne stelt terecht dat zelfs het even pakken van je mobieltjes het risico met zich meebrengt dat je in de vicieuze cirkel van doomscrolling terechtkomt.

Maar de collegezalen staan ​​vermeld op MyTUDelft en MyTimetable, en de interactie verloopt via Menti. Communicatie van docenten gaat via Outlook en Brightspace (en opdrachten worden in het geheim gedeeld in de groepchats). Hoe kun je, zelfs binnen een universiteit, offline gaan als de hele wereld om je heen alleen via een app toegankelijk is?

Er is één ding dat ik gemeen heb met durfkapitalist Marc Andreesen: de mening dat software de wereld aan het veroveren is. Voor hem is dit goed nieuws, want hij heeft er al vroeg in geïnvesteerd.

Maar wij moeten met de gevolgen leven, zowel de goede als de slechte. Hetzelfde algoritme dat je favoriete nummer in de wachtrij plaatst, laat ook de meest verslavende combinatie van reels zien, waarin een door AI-gegenereerde Peter Griffin de Keynesiaanse economie uitlegt. Het algoritme geeft er helemaal niets om wat jij leuk vindt. Het is ontworpen om winst en kijktijd te maximaliseren, en daardoor maximaliseert het verslaving. Hoeveel wilskracht maakt een kans tegen miljarden dollars aan technische inspanningen die erop gericht zijn je aan het scherm gekluisterd te houden?

Op dit moment liggen de overkoepelende systemen van de digitale economie buiten onze controle. Dit betekent dat individuele oplossingen soms nuttig kunnen zijn, maar op zijn best slechts een tijdelijke oplossing bieden. Als we de voordelen van digitalisering willen behouden zonder de nadelen ervan, moeten we systemen ontwikkelen die voor ons werken en ons welzijn maximaliseren in plaats van onze verslaving te voeden.

Als studenten, als burgers, als ingenieurs moeten we collectief inspraak hebben in de (niet-)digitale wereld die we bouwen en waaraan we deelnemen. We kunnen zelf kiezen of we de schade uiteindelijk tolereren, overstappen op minder pijnlijke alternatieven, of… de computer doden.