De enige vrouw in de kamer

Sinds juni 2023 werk ik bij de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek, op de afdeling Aerodynamica. De afgelopen drie jaar was ik me er voortdurend van bewust dat ik de enige vrouw was tijdens vergaderingen, experimenten, conferenties, borrels en tal van andere academische gelegenheden.

Er waren momenten van twijfel aan mezelf, door uitsluiting, veroordeling en blootstelling aan racistische en seksistische opmerkingen binnen die omgeving, die gepaard gingen met lange periodes van isolatie. Op zoek naar inspiratie van een senior onderzoeker, besloot ik de uitreiking van de Best Climate Action and Energy Paper Award 2025 bij te wonen.

Tijdens die uitreiking viel één persoon me meteen op: Caroline van Calcar, die met een warme en zelfverzekerde glimlach gepassioneerd over haar werk sprak toen ze de prijs in ontvangst nam. Nieuwsgierig naar haar onderzoek, maar ook naar haar persoon, benaderde ik haar voor een gesprek, en ze stemde in.

Haar onderzoek richt zich op  het smelten van de Antarctische ijskappen en hoe dat toekomstige zeespiegelstijging beïnvloedt. Naarmate het ijs smelt, stijgt de aarde eronder langzaam, een proces dat het verdere smelten gedeeltelijk kan vertragen. Haar werk levert waardevolle inzichten op voor het verbeteren van toekomstige zeespiegelvoorspellingen.

Hoe makkelijk kan isolatie je zelfvertrouwen aantasten?

Aangezien succesvol onderzoek vaak veerkracht en aanhoudende inspanningen achter de schermen vereist, was mijn allereerste vraag aan haar gericht op de uitdagingen die ze tijdens haar promotietraject had meegemaakt. Ze beschreef het begin van haar promotie tijdens de Covid-19-pandemie als een van de moeilijkste periodes. Omdat ze voornamelijk in haar eentje achter haar laptop werkte, waren haar mogelijkheden om te netwerken beperkt. Dit leidde vaak tot twijfel aan zichzelf, vooral wanneer ze te maken kreeg met programmeerfouten en technische problemen.

Terwijl ik luisterde naar haar ervaringen, vroeg ik me onwillekeurig af hoe makkelijk isolatie je zelfvertrouwen kan aantasten. Bemoedigend was hoe de programmeerfouten voor haar in de loop van de tijd veranderden van bronnen van onzekerheid in leuke puzzels. Dit is een goed voorbeeld van hoe zelfvertrouwen geleidelijk kan worden opgebouwd door volharding en ervaring.

Als iemand die vaak de enige vrouw in de kamer was en zich daardoor geïntimideerd voelde, vond ik het inspirerend om advies te vragen aan iemand die er oprecht kracht uit leek te putten. Ze erkende dat ze als vrouw in een door mannen gedomineerd vakgebied ongelijkheid had ervaren, maar benadrukte dat ze anderen altijd gelijk behandelde en zich nooit liet intimideren door het feit dat ze de enige vrouw in de kamer was.

Ik vroeg me af of de enige vrouw in de kamer zijn uiteindelijk ook een bron van kracht kan worden dankzij een ondersteunende omgeving, zichtbare rolmodellen en persoonlijke groei. Misschien is het mogelijk om, in plaats van dergelijke omgevingen te vermijden, daarin te groeien en zo de weg te effenen voor anderen en toekomstige generaties.

Tegelijkertijd blijft er een belangrijke vraag over: moeten we deze omgevingen koste wat kost verdragen, of mogen we onszelf toestaan op zoek te gaan naar gezondere en meer ondersteunende omgevingen?