In multi-disciplinaire samenwerkingen is het onderscheid tussen wetenschappers complexer dan de hokjes ‘techneut’ en ‘niet-techneut’, ziet Birgit van Driel. Ze stelt een gedetailleerdere typering voor.
(Foto: Sam Rentmeester)
De dag was 19 juni. In de Fabrique in Utrecht was ik op het NWO-festival Teknowlogy bij de deelsessie Systems Thinking: Integrating insights from Technical and Social Sciences. Deze sessie stond in het teken van de (belangrijke) bredere bewustwording dat we zowel technologische ontwikkeling als sociale en geesteswetenschappen nodig zullen hebben om de grote uitdagingen van deze tijd aan te pakken. Ik zag hier echter iets gebeuren wat de kern is van waarom dit toch vaak nog niet goed lukt: stereotypering.
Zo hoorde ik[1] ‘Die techneut houdt van de nitty gritty details’ of ‘Die techneut is niet zo goed met mensen’. Maar ook ‘De sociale wetenschapper overziet de maatschappelijke behoefte’ of ‘Die psycholoog kan zorgen voor marktacceptatie van de technologie’. – Opmerkelijk genoeg is de sociale of geesteswetenschapper in dit soort anekdotes negen van de tien keer een psycholoog. – Tussen de sociale en technische wetenschapper of tussen de wetenschap en de maatschappij zetten we graag een ‘integrator’ of dichter bij huis een ‘Gluon-onderzoeker’. Op zich zeer verstandig en waardevol maar ook slechts een doekje voor het bloeden.
De ambitie om meer en beter te gaan samenwerken (multi- inter- en transdisciplinair) – wat nodig is voor het oplossen van de wicked problems – lijkt hokjesdenken in de hand te werken. Dat lijkt me nou precies niet de bedoeling!
De ambitie om meer en beter te gaan samenwerken – wat nodig is voor het oplossen van de wicked problems – lijkt hokjesdenken in de hand te werken
Nu is stereotypering soms best nuttig en het kan ook zeker helpen om ervoor te zorgen dat een team de juiste expertise heeft. Het gaat echter ook voorbij aan het feit dat we allemaal bovenal mens zijn. De verschillen tussen techneuten of tussen sociale en geesteswetenschappers zijn onderling vaak groter dan tussen de twee ‘soorten’. Belangrijk dus om elkaar onder de expertise en stereotypering beter te leren kennen. In het bedrijfsleven zien we dat vaak gebeuren met een bos aan persoonlijkheidstesten van Meijers-Briggs tot kleurenmodellen (leuk besproken in een recente aflevering van Lubach). Hoewel de bruikbaarheid van deze modellen vaak ter discussie wordt gesteld, heb ik me er toch door laten inspireren. Ik heb me afgevraagd welke dimensies relevant zijn om ‘wetenschapper-types’ te beschrijven als we af zouden willen van de wel heel platgeslagen benadering van ‘Techneut’ en ‘Niet-techneut’. Je zou kunnen denken aan de volgende assen:
Deze hoofdassen kunnen dan gecombineerd leiden tot verschillende types zoals:
Nu stel ik niet voor dat wetenschappelijke teams en consortia verzanden in eindeloze vragenlijsten en analyses. Echter, waar ‘de wetenschapper’ vroeger werd gezien als één uniform archetype, hebben we nu (gelukkig) een meer diverse academie. Een poging om elkaar te leren kennen en naast elkaars expertise ook elkaars ‘wetenschapper-type’ te begrijpen voorafgaand aan een project lijkt me verstandig ter bevordering van de kwaliteit van samenwerking tussen de technische disciplines en de sociale en geesteswetenschappen.
Aangezien ik mezelf schaar in de categorie ‘visionair’ zoek ik nu een ‘klusjesman’ met expertise in de gedragspsyschologie om dit verder uit te werken!
[1] Geen directe quotes maar illustratief voor hetgeen er gezegd werd.
Birgit van Driel is sinds 2021 beleidsmedewerker bij de directie Strategic Development. Ze is terug van weggeweest op de TU Delft waar ze in 2006 begon met studeren en de faculteiten IO (eerste jaar), TNW (bachelor) en 3mE (PhD) heeft aangedaan. Na haar PhD is ze strategieconsultant geweest bij Kearney en Program Officer bij NWO-TTW.
Heb je een vraag of opmerking over dit artikel?
B.A.vanDriel@tudelft.nl
Comments are closed.