Smurfen van rechts

/strong>

Kost deze nieuwe regel niet een paar voortvarende fietsers? ,,Nee”, luidt desgevraagd het kalme antwoord van ir. Hein Botma, ‘fietsdeskundige’ van de sectie verkeerskunde. ,,De eerste maanden is iedereen juist extra attent, fietsers en automobilisten. Het aantal ongelukken in Zweden nam ook af na de overschakeling van links naar rechts rijden. Later ebt dat effect weer weg.”

Het praktische effect van de maatregel zit volgens de verkeerskundige niet in meer of minder fietsersongelukken, maar in ‘regeling’ van veel kruisingen. Er zijn de afgelopen maanden haaientanden geschilderd en stoplichten geplaatst. Hoewel, op zijn dagelijkse fietsroute zag Botma maar één wijziging; in de TU-wijk geen.

Op ‘ongeregelde’ kruisingen lossen fietsers en automobilisten de situatie dan ook meestal zelf op, eigenlijk zonder eerst over de regels na te denken. Het is een kwestie van elkaar even aankijken, aftasten en inschatten. Botma: ,,Als je zoals ik elke dag over de Mekelweg fietst, dan merk je dat de automobilisten uit de zijstraten je bijna altijd voor laten gaan. Intuïtief vinden we blijkbaar dat de Mekelweg de hoofdweg is.”

Blijvend

Meteen na de oorlog waren er al vurige pleidooien om fietsers hun ontnomen rechten terug te geven. Het was immers de Duitse bezetter die vond dat fietsers de militaire colonnes te veel ophielden en de verkeerswet aanpasten. Bijna twintig jaar geleden deed Botma mee aan onderzoek naar de effecten van de maatregel voor het ministerie. Maar ook dit initiatief sneuvelde, de aanpassingen van alle kruisingen zou te veel kosten.

Nu blijft de regeling. Botma: ,,Op plaatsen waar het mis gaat, worden kruisingen aangepast. Als fervent fietser ben ik natuurlijk enigszins bevooroordeeld, maar de regel is goed te verdedigen. De fietser is een volwaardige verkeersdeelnemer en in alle Europese landen geldt dat fietsers van rechts voorrang hebben. Het tegenargument dat er nergens zoveel fietsers zijn, gaat niet op. Ook in Denemarken, Duitsland en Amerika wordt veel gefietst.”

Links voorrang

Een gesprek met Botma leert dat verkeersregels niet primair door logica of veiligheid zijn ingegeven. Hij las laatst een goed doordacht artikel in NRC-Handelsblad van een collega die op kruisingen verkeer van links voorrang wil geven, net als nu gebeurt op rotondes. Het verkeer stroomt beter door wanneer bestuurders op de voorste rijbaan niet hoeven wachten. Je blokkeert dan nooit een kruising bij het oversteken of afslaan. Maar hoe logisch ook, hetzal nooit lukken zo’n maatregel in te voeren, zegt Botma. ,,45 Volt op een stopcontact is ook veel veiliger, maar er is te veel geïnvesteerd in de bestaande systemen.”

Dinsdag is een eind gekomen aan een zestig jaar oude ‘Duitse’ verkeersregel. Alle bestuurders van rechts, dus ook fietsers, hebben weer voorrang op gewone kruisingen.

Kost deze nieuwe regel niet een paar voortvarende fietsers? ,,Nee”, luidt desgevraagd het kalme antwoord van ir. Hein Botma, ‘fietsdeskundige’ van de sectie verkeerskunde. ,,De eerste maanden is iedereen juist extra attent, fietsers en automobilisten. Het aantal ongelukken in Zweden nam ook af na de overschakeling van links naar rechts rijden. Later ebt dat effect weer weg.”

Het praktische effect van de maatregel zit volgens de verkeerskundige niet in meer of minder fietsersongelukken, maar in ‘regeling’ van veel kruisingen. Er zijn de afgelopen maanden haaientanden geschilderd en stoplichten geplaatst. Hoewel, op zijn dagelijkse fietsroute zag Botma maar één wijziging; in de TU-wijk geen.

Op ‘ongeregelde’ kruisingen lossen fietsers en automobilisten de situatie dan ook meestal zelf op, eigenlijk zonder eerst over de regels na te denken. Het is een kwestie van elkaar even aankijken, aftasten en inschatten. Botma: ,,Als je zoals ik elke dag over de Mekelweg fietst, dan merk je dat de automobilisten uit de zijstraten je bijna altijd voor laten gaan. Intuïtief vinden we blijkbaar dat de Mekelweg de hoofdweg is.”

Blijvend

Meteen na de oorlog waren er al vurige pleidooien om fietsers hun ontnomen rechten terug te geven. Het was immers de Duitse bezetter die vond dat fietsers de militaire colonnes te veel ophielden en de verkeerswet aanpasten. Bijna twintig jaar geleden deed Botma mee aan onderzoek naar de effecten van de maatregel voor het ministerie. Maar ook dit initiatief sneuvelde, de aanpassingen van alle kruisingen zou te veel kosten.

Nu blijft de regeling. Botma: ,,Op plaatsen waar het mis gaat, worden kruisingen aangepast. Als fervent fietser ben ik natuurlijk enigszins bevooroordeeld, maar de regel is goed te verdedigen. De fietser is een volwaardige verkeersdeelnemer en in alle Europese landen geldt dat fietsers van rechts voorrang hebben. Het tegenargument dat er nergens zoveel fietsers zijn, gaat niet op. Ook in Denemarken, Duitsland en Amerika wordt veel gefietst.”

Links voorrang

Een gesprek met Botma leert dat verkeersregels niet primair door logica of veiligheid zijn ingegeven. Hij las laatst een goed doordacht artikel in NRC-Handelsblad van een collega die op kruisingen verkeer van links voorrang wil geven, net als nu gebeurt op rotondes. Het verkeer stroomt beter door wanneer bestuurders op de voorste rijbaan niet hoeven wachten. Je blokkeert dan nooit een kruising bij het oversteken of afslaan. Maar hoe logisch ook, hetzal nooit lukken zo’n maatregel in te voeren, zegt Botma. ,,45 Volt op een stopcontact is ook veel veiliger, maar er is te veel geïnvesteerd in de bestaande systemen.”