Menselijkheid

Toen ik na mijn laatste examen de zaal uit liep, was ik, zoals gebruikelijk, best wel gefrustreerd over een hoop ‘had-beter-gekunds’. Maar het was een zonnige dag in april, en het duurde niet lang voordat ik een groepje kleine zachte kuikentjes het zebrapad zag oversteken. Een auto verleende ze vanaf een respectvolle afstand voorrang. Niemand kan boos blijven als er kuikentjes de straat oversteken.

Naast kuikentjesseizoen, is het ook afstudeerseizoen voor mijn medestudenten in de bachelor Aerospace Engineering. Op deze dag kregen zij hun afstudeeronderwerpen te horen, net als ik vorig jaar. Vanaf nu zitten ze tien weken lang, vijf dagen per week, acht uur per dag aan een tafel in het gebouw Fellowship om aan de Design Synthesis Exercise (DSE), hun afsluitende ontwerpoefening, te werken. Tien intense weken, van lange dagen en systems engineering en dingen proberen die uiteindelijk niet blijken te werken. Tien weken, ook, van memes en laatkomerstaart en brieven sturen naar andere teams. Tien leerrijke weken, een oefening in het ontwerpen van een complex product én in teamwork die ik elke TU-student toewens.

Na het eindsymposium vorig jaar met de presentaties van onze DSE’s was het voor mijn team nog niet afgelopen. Op suggestie van onze supervisor begon het proces om ons concept te publiceren. Na véél mails en avondsessies aan ‘onze’ oude tafel, kregen we op deze zelfde  zonnige dag eindelijk goed nieuws: ons artikel was geaccepteerd voor publicatie.

Tien studenten en tien keer veertig uur werk gereduceerd tot een AI-artikel

De volgende dag in de groepsapp: drie links naar populair-wetenschappelijke artikelen over ons project. Eén daarvan vermoedelijk ‘geschreven’ door AI, en één dat er zelfs niet beschaamd over was dat de ‘auteur’ een LLM was. Het brak mijn hart een beetje. Tien studenten, tien keer veertig uur, en vele uren werk door onze supervisor om het allemaal mogelijk te maken. Gereduceerd tot een AI-artikel, zonder meerwaarde ten opzichte van ons oorspronkelijke artikel, dat óók online staat.  Ik had liever gehad dat iemand (een mens) een kritisch artikel vol ‘had-beter-gekunds’ had geschreven dan… whatever dit was.

De DSE is een perfect voorbeeld van menselijkheid. De ontwerpen die daaruit voortkomen, zijn het resultaat van trial-and-error en brainstorms en vooral van samenwerking tussen tien mensen die elkaar voordien niet eens kenden. Een ander voorbeeld van menselijkheid: vier mensen en wat camera’s naar de maan sturen op een test-en-observatiemissie. Omdat mensen nu eenmaal dingen opmerken op een manier die robots niet kunnen nabootsen. Omdat mensen nu eenmaal niet helemaal rationeel zijn.

Een LLM zal in mijn ogen nooit een schrijver zijn. Als het neerkomt op schrijven, beschrijven, omschrijven, opschrijven, dan mist een LLM-‘auteur’ het punt compleet. Het gaat namelijk helemaal niet over een perfect eindproduct. Het gaat over de weg daarnaartoe, over de reden waarom, over creativiteit en emoties en over je intenties die toch altijd wel beïnvloeden hoe je dingen verwoordt. Dat is wat ons mens maakt. Ondanks zijn fantastische mogelijkheden, blijft AI een machine. Een water opslokkende, energievretende machine, trouwens, maar dat terzijde. Laten we onze creativiteit vooral niet weggeven aan een machine. Wat weet zo’n ding nou helemaal van creatief schrijven. Het heeft zelfs nog nooit een familie kuikentjes de straat zien oversteken.