Behoud promotiebeurs voor leraren, zegt Onderwijsraad

De lerarenbeurs en de promotiebeurs zijn in 2008 en 2010 in het leven geroepen zodat docenten zich kunnen blijven ontwikkelen. Het idee was dat het vak daarmee aantrekkelijker wordt (zodat leraren behouden blijven) en dat het onderwijs er beter van wordt.

Met de lerarenbeurs kunnen docenten een tweede bachelor of master volgen: het collegegeld en studieverlof worden vergoed. Met de promotiebeurs kunnen ze naast hun baan als leraar promotieonderzoek doen.

De lerarenbeurzen bestaan sinds 2008. Ze zijn zo populair dat er in 2020 te weinig geld voor was en sommige leraren moesten wachten tot ze aan de beurt waren. In schooljaar 2023/2024 maakten meer dan 5.300 leraren er gebruik van, van wie sommigen in het mbo en hbo.

TU Delft

De promotiebeurzen zijn er sinds 2010. Inmiddels zijn bijna zevenhonderd leraren ermee gepromoveerd. Aan de TU Delft bijvoorbeeld startten in de laatste vijf jaar zes leraren hun promotietraject met een promotiebeurs. Onderzoeksonderwerpen zijn onder andere wiskundeangst onder studenten en docenten in het middelbaar onderwijs en het gebruik van digitale onderwijstechnologie door leerlingen.

Inmiddels zijn bijna zevenhonderd leraren met de beurzen gepromoveerd

Maar zowel de lerarenbeurzen als de promotiebeurzen zijn wegbezuinigd door het vorige kabinet. Ze eindigen in de komende jaren – tenzij het nieuwe kabinet er iets aan doet.

Behoud deze beurzen, adviseert de Onderwijsraad nu in een advies dat Leren van Onderzoek heet. Het gaat over de hang naar een ‘bewezen effectieve aanpak’ in het onderwijs en wat het verschil is met ‘geïnformeerd handelen’.

Baseren op kennis

‘Bewezen effectief’ klinkt goed, maar is in de praktijk niet werkbaar. Het doet geen recht aan de context en complexiteit van het onderwijs, meent de raad. De context en de doelen van het onderwijs veranderen nu eenmaal.

Het is volgens de raad beter om leraren goed op te leiden en te zorgen dat ze genoeg verstand van onderzoek hebben. “Als leraren hun onderwijs baseren op kennis en inzichten uit onderzoek, vergroot dat hun professionaliteit en de kwaliteit van hun lessen”, schrijft de raad.

HOP, Bas Belleman