ABP dumpt staatsleningen VS, maar investeert honderden miljoenen in omstreden techreus

ABP, het pensioenfonds voor de publieke sector, heeft 10 miljard euro minder aan Amerikaanse staatsobligaties in bezit. Wel steekt het fonds honderden miljoenen in Palantir, een omstreden bedrijf dat volgens Amnesty International de jacht op immigranten en student-demonstranten in de VS faciliteert.

Het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds ABP belegt het pensioen van zo’n drie miljoen ambtenaren, politieagenten, zorgmedewerkers en militairen, maar ook van medewerkers van hogescholen en universiteiten. Het beheert in totaal zo’n 530 miljard euro.

Van dat geld is afgelopen jaar veel minder naar Amerikaanse staatsleningen gegaan, meldt de NOS. ABP heeft zo’n tien miljard euro aan staatsobligaties gedumpt. In plaats daarvan kocht het pensioenfonds miljarden aan Nederlandse en Duitse staatsleningen.

Verkoopgolf

Dat is een opvallend snelle afbouw, waar volgens specialisten verschillende redenen voor zijn. Zo blijft de Amerikaanse regering veel geld uitgeven zonder dat daar inkomsten tegenover staan. De staatsschuld stijgt fors en dat maakt beleggers huiverig.

ABP wil niet reageren op veranderingen in de eigen beleggingsportefeuille

Vanwege de spanningen tussen de Verenigde Staten en Europa liggen deze staatsobligaties onder een vergrootglas. Europese investeerders bezitten volgens Bloomberg zo’n 3,6 biljoen dollar (3,6 duizend miljard) aan Amerikaanse staatsobligaties. Dat is zo’n 40 procent van de totale Amerikaanse staatsschuld.

Als Europeanen die leningen opeens van de hand doen, kan dat de rentekosten voor de Amerikaanse overheid behoorlijk opdrijven. President Trump waarschuwde vorige week al dat een eventuele verkoopgolf Europa duur zou komen te staan. ABP wil niet op veranderingen in de eigen beleggingsportefeuille reageren.

Techreus Palantir

Vorige week bracht journalistiek platform Follow the Money naar buiten dat ABP in 2025 zo’n 825 miljoen euro in Palantir heeft gestoken. Volgens Amnesty International levert deze techreus ‘AI-producten en -diensten aan het Israëlische leger en inlichtingendiensten, die verband houden met de militaire activiteiten van Israël in Gaza’.

In augustus bracht de mensenrechtenorganisatie een rapport naar buiten waarin ze beschrijft hoe de software van Palantir de Amerikaanse immigratiedienst ICE helpt bij traceren en surveilleren van immigranten en studenten die meedoen aan demonstraties.

ICE keert zich sinds het aantreden van president Donald Trump steeds gewelddadiger tegen de Amerikaanse bevolking, bijvoorbeeld in de staat Minnesota. Volgens Kenneth Manusama, jurist en Amerikakenner, heeft ICE steeds meer ‘de kenmerken van een paramilitaire groep, passend bij een autocratisch regime’. De technieken van Palantir zouden dat mede mogelijk maken.

Bezorgde pensioendeelnemers zijn een petitie gestart tegen de miljoeneninvesteringen van het ABP in Palantir. Ze roepen het fonds op om de investeringsbeslissing terug te draaien. “We willen niet leven in een wereld waarin de privacy van onschuldige burgers zo zwaar geschonden wordt”, schrijven ze.

HOP, Olmo Linthorst