Education

Bomen wegen na de regen

Waar regenwater blijft in een bos, is nog grotendeels een raadsel. Een proefopstelling in de botanische tuin ‘weegt’ bomen na een regenbui om te kijken hoeveel water is blijven hangen.

In de botanische tuin staat sinds vorige week een boom met isolerende dekens om, metalen staafjes in de stam en emmers water aan de takken. Het is de proefopstelling van prof.dr.ir. Nick van de Giesen (Civiele Techniek en Geowetenschappen) om de kruin van de boom te wegen.

Wat moet een professor waterbeheer met bomen? “Een kwart van het totale landoppervlak bestaat uit bos, maar we weten weinig van de hydrologische kringloop in bossen”, licht Van de Giesen zijn interesse toe. “Er komt maar weinig regen in het grondwater terecht: in Nederland ongeveer 40 procent en in de Savanne maar 10 procent.” De rest van het water komt nooit op de grond terecht of wordt ‘s nachts door de bomen ‘opgezogen’ om overdag te verdampen.

Het gewicht van de boom na een regenbui moet de onderzoekers vertellen hoeveel interceptie er is, dus hoeveel water in de kruin blijft hangen. De hoeveelheid water in de kruin wordt ook gebruikt ter controle van satellieten die de vochtigheid van de grond zouden meten. “Die meetgegevens zien er vrij logisch uit, maar in mijn onderzoek kwam ik erachter dat die satelliet de grond helemaal niet kan zien”, aldus promovendus Jan Friesen, die ook is betrokken bij het experiment. “Hij laat waarschijnlijk de vochtigheid van de vegetatie zien. Om dat zeker te weten, vergelijken we de satellietgegevens met de gemeten hoeveelheid water in de kruin.”

Om de kruin van de proefboom te wegen, zitten op een meter uit elkaar twee bouten in de boom met een verticaal stangetje daartussen. Van de Giesen: “Als de boom zwaarder wordt, wordt hij als een soort veer ingedrukt. Onze opstelling meet op de micrometer nauwkeurig hoeveel hij inzakt.” Deze week hangen de onderzoekers emmers water in de takken om te weten hoeveel de boom inzakt bij een bepaald gewicht. Zodra ze dat weten en er blaadjes aan de bomen komen, kunnen ze uit de indrukking van de boom de hoeveelheid water in de kruin afleiden.

Na de metingen in de botanische tuin gaan de onderzoekers naar Ghana om daar in regenrijk gebied en in de droge savanne bomen te wegen. De apparatuur moet hiervoor nog worden aangepast. Door temperatuurverschillen zet zowel de boom als de meetapparatuur uit, waardoor de meting wordt beïnvloed. Een deel hebben de onderzoekers willen ondervangen met isolerende dekens om de stam van de boom. (MM)

In de botanische tuin staat sinds vorige week een boom met isolerende dekens om, metalen staafjes in de stam en emmers water aan de takken. Het is de proefopstelling van prof.dr.ir. Nick van de Giesen (Civiele Techniek en Geowetenschappen) om de kruin van de boom te wegen.

Wat moet een professor waterbeheer met bomen? “Een kwart van het totale landoppervlak bestaat uit bos, maar we weten weinig van de hydrologische kringloop in bossen”, licht Van de Giesen zijn interesse toe. “Er komt maar weinig regen in het grondwater terecht: in Nederland ongeveer 40 procent en in de Savanne maar 10 procent.” De rest van het water komt nooit op de grond terecht of wordt ‘s nachts door de bomen ‘opgezogen’ om overdag te verdampen.

Het gewicht van de boom na een regenbui moet de onderzoekers vertellen hoeveel interceptie er is, dus hoeveel water in de kruin blijft hangen. De hoeveelheid water in de kruin wordt ook gebruikt ter controle van satellieten die de vochtigheid van de grond zouden meten. “Die meetgegevens zien er vrij logisch uit, maar in mijn onderzoek kwam ik erachter dat die satelliet de grond helemaal niet kan zien”, aldus promovendus Jan Friesen, die ook is betrokken bij het experiment. “Hij laat waarschijnlijk de vochtigheid van de vegetatie zien. Om dat zeker te weten, vergelijken we de satellietgegevens met de gemeten hoeveelheid water in de kruin.”

Om de kruin van de proefboom te wegen, zitten op een meter uit elkaar twee bouten in de boom met een verticaal stangetje daartussen. Van de Giesen: “Als de boom zwaarder wordt, wordt hij als een soort veer ingedrukt. Onze opstelling meet op de micrometer nauwkeurig hoeveel hij inzakt.” Deze week hangen de onderzoekers emmers water in de takken om te weten hoeveel de boom inzakt bij een bepaald gewicht. Zodra ze dat weten en er blaadjes aan de bomen komen, kunnen ze uit de indrukking van de boom de hoeveelheid water in de kruin afleiden.

Na de metingen in de botanische tuin gaan de onderzoekers naar Ghana om daar in regenrijk gebied en in de droge savanne bomen te wegen. De apparatuur moet hiervoor nog worden aangepast. Door temperatuurverschillen zet zowel de boom als de meetapparatuur uit, waardoor de meting wordt beïnvloed. Een deel hebben de onderzoekers willen ondervangen met isolerende dekens om de stam van de boom. (MM)

Editor Redactie

Do you have a question or comment about this article?

delta@tudelft.nl

Comments are closed.