Zandhonger nog niet gestild

Zand van Texelse en Noord-Hollandse stranden verdwijnt en masse de Waddenzee in. Aan de zandhonger van het wad zou vanzelf een eind komen, verwachtten experts, maar Delfts onderzoek haalt deze theorie onderuit.

/uploads/delta.tudelft.nl/delta_articles/16042/image/ebdelta.jpg

Eeuwen lang hield de Waddenzee zich redelijk koest. "Het wad kende een cyclische dynamiek", zegt promovendus ir. Edwin Elias. Hij onderzocht bij Civiele Techniek en Rijkswaterstaat zestiende- en zeventiende-eeuwse zeekaarten van de VOC, en uiterst precieze dieptemetingen van de laatste decennia. "Waarschijnlijk stroomde er ongeveer evenveel zand met opkomend tij de Waddenzee in als er weer uitging met eb."

Na de aanleg van de Helderse Zeewering, rond 1750, veranderde het plaatje enigszins. En na de Afsluitdijk raakt het Wad nog meer uit zijn doen, blijkt uit Elias' onderzoek, waar hij 3 oktober op promoveert. "Het getij is zich heel anders gaan gedragen. Zandbanken ontstaan en verdwijnen nu sneller dan vroeger en het wad hoogt zich langzaam op om een nieuw evenwicht te bereiken. Vijf â zes miljoen kubieke meters zand kwamen er de afgelopen decennia gemiddeld per jaar bij in de Waddenzee."

Dit laatste is het ministerie van verkeer en waterstaat een doorn in het oog. Het wad stilt zijn zandhonger namelijk grotendeels met zand van de Texelse en Noord-Hollandse kust. De overheid moet die stranden jaarlijks opspuiten om te voorkomen dat het land in zee verdwijnt.

Er was hoop aan de horizon. Vanaf de jaren tachtig stompen de 'zandcurven' van de onderzoekers van Rijkswaterstaat namelijk af. Het lijkt alsof de Waddenzee steeds minder zand uit de omgeving opslurpt. Maar van deze hoop laat de Delftenaar helaas niets heel. Uit zijn onderzoek blijkt namelijk dat het zand zich oostelijker is gaan ophopen, in een gedeelte van de Waddenzee dat tot nu toe niet werd meegenomen in de analyses.

"Nederland moet de stranden van Texel en Noord-Holland dus onverminderd blijven opspuiten", zegt Elias. "Bovendien hebben we te maken met zeespiegelstijging en straks ook bodemdaling door gaswinning. Het Wad zal deze veranderingen proberen te neutraliseren, wat mogelijk tot grote extra zandverplaatsingen zal leiden."

Ondanks dit alles maakt Elias zich geen zorgen. "Nederland heeft een enorme reserve aan zand in de Noordzee", zegt hij. Uit zijn onderzoek blijkt bovendien dat je dit zand ook kunt lozen bij de Razende Bol, een grote zandplaat voor Texel. Het zand dat je daar dumpt, stroomt linea recta de Waddenzee in. "Het grote voordeel is dat je dan nauwelijks hoeft te varen met zandzuigers."

3D computerplaatje van zandplaat de Razende Bol (midden) voor de kust van Texel (rechtsboven) en Noord-Holland (rechts midden). (Illustratie: Rijkswaterstaat)


27 april 2015 00.57

​Ice propelling nanosatellites

​Ice propelling nanosatellites Hydrazine, one of the most widely used rocket propellants, is toxic and severely carcinogen. Why not use water instead? Delft researchers are working on a new propulsion concept for ice-propelled nanosatellites.
27 april 2015 00.44

The Netherlands as Europe’s Energy Gateway?

The Netherlands could become a major European energy hub in the near future according to scientists at TU Delft. Given its strategic location, infrastructure and advances in scientific research, the country could potentially take on a ...

27 april 2015 00.42

TU Delft student wins Shell Bachelor Master Prize

TU Delft electrical engineering master’s student Zaid Thanawala was awarded the 2014 Shell Bachelor Master Prize.
27 april 2015 00.37

‘Er viel geen eer aan te behalen’

‘Er viel geen eer aan te behalen’ Commotie vooraf, teleurstelling na afloop. Na de omstreden Studium Generale-lezing ‘The 9/11 building collapse’ van Richard Gage op 16 april in de aula rest de vraag: had het anders gemoeten?

27 april 2015 00.34

Twee cyber security-opleidingen tegelijk van start

De universiteiten van Delft en Twente starten in september een gezamenlijke masterspecialisatie cyber security. Tegelijk komen Nijmegen en Eindhoven met een concurrerende specialisatie.
27 april 2015 00.15

Who’s afraid of college rankings?

TU Delft dropped from number 42 to 52 in the World Reputation Rankings survey conducted by Times Higher Education. Are authorities concerned?

  Meer