Zandhonger nog niet gestild

Zand van Texelse en Noord-Hollandse stranden verdwijnt en masse de Waddenzee in. Aan de zandhonger van het wad zou vanzelf een eind komen, verwachtten experts, maar Delfts onderzoek haalt deze theorie onderuit.

/uploads/delta.tudelft.nl/delta_articles/16042/image/ebdelta.jpg

Eeuwen lang hield de Waddenzee zich redelijk koest. "Het wad kende een cyclische dynamiek", zegt promovendus ir. Edwin Elias. Hij onderzocht bij Civiele Techniek en Rijkswaterstaat zestiende- en zeventiende-eeuwse zeekaarten van de VOC, en uiterst precieze dieptemetingen van de laatste decennia. "Waarschijnlijk stroomde er ongeveer evenveel zand met opkomend tij de Waddenzee in als er weer uitging met eb."

Na de aanleg van de Helderse Zeewering, rond 1750, veranderde het plaatje enigszins. En na de Afsluitdijk raakt het Wad nog meer uit zijn doen, blijkt uit Elias' onderzoek, waar hij 3 oktober op promoveert. "Het getij is zich heel anders gaan gedragen. Zandbanken ontstaan en verdwijnen nu sneller dan vroeger en het wad hoogt zich langzaam op om een nieuw evenwicht te bereiken. Vijf â zes miljoen kubieke meters zand kwamen er de afgelopen decennia gemiddeld per jaar bij in de Waddenzee."

Dit laatste is het ministerie van verkeer en waterstaat een doorn in het oog. Het wad stilt zijn zandhonger namelijk grotendeels met zand van de Texelse en Noord-Hollandse kust. De overheid moet die stranden jaarlijks opspuiten om te voorkomen dat het land in zee verdwijnt.

Er was hoop aan de horizon. Vanaf de jaren tachtig stompen de 'zandcurven' van de onderzoekers van Rijkswaterstaat namelijk af. Het lijkt alsof de Waddenzee steeds minder zand uit de omgeving opslurpt. Maar van deze hoop laat de Delftenaar helaas niets heel. Uit zijn onderzoek blijkt namelijk dat het zand zich oostelijker is gaan ophopen, in een gedeelte van de Waddenzee dat tot nu toe niet werd meegenomen in de analyses.

"Nederland moet de stranden van Texel en Noord-Holland dus onverminderd blijven opspuiten", zegt Elias. "Bovendien hebben we te maken met zeespiegelstijging en straks ook bodemdaling door gaswinning. Het Wad zal deze veranderingen proberen te neutraliseren, wat mogelijk tot grote extra zandverplaatsingen zal leiden."

Ondanks dit alles maakt Elias zich geen zorgen. "Nederland heeft een enorme reserve aan zand in de Noordzee", zegt hij. Uit zijn onderzoek blijkt bovendien dat je dit zand ook kunt lozen bij de Razende Bol, een grote zandplaat voor Texel. Het zand dat je daar dumpt, stroomt linea recta de Waddenzee in. "Het grote voordeel is dat je dan nauwelijks hoeft te varen met zandzuigers."

3D computerplaatje van zandplaat de Razende Bol (midden) voor de kust van Texel (rechtsboven) en Noord-Holland (rechts midden). (Illustratie: Rijkswaterstaat)


27 februari 2015 19.57

Vijf vragen aan LSVb-voorzitter Tom Hoven

De bezetting van het Amsterdamse Maagdenhuis kan, in tegenstelling tot die van het Bungehuis, wél op steun rekenen van de Landelijke Studentenvakbond. Voorzitter Tom Hoven: “Er zijn een aantal belangrijke dingen veranderd.”
27 februari 2015 19.56

De Nieuwe Universiteit gaat landelijk

De actievoerders in het Amsterdamse Maagdenhuis organiseren zondag een national assembly voor studenten en docenten van andere universiteiten en hogescholen. Mogelijk volgt woensdag een nationale actiedag.

27 februari 2015 12.29

Bussemaker bemoeit zich niet met bezetting

Minister Bussemaker van Onderwijs houdt zich buiten de onderhandelingen over de bezetting van het Maagdenhuis. “Die zijn in principe een zaak tussen het bestuur van de UvA en de bezetters.”
26 februari 2015 17.57

'Geen harde actie in Delft'

Bezettingen als in Amsterdam lijken in Delft niet op het menu te staan. Of ze moeten komen van studenten van buiten de studentenraad (sr) en vakbond VSSD. Die beide houden het bij het uiten van hun zorgen over het rendementsdenken.

26 februari 2015 15.51

De student-bestuurder: gewenst én verguisd

Om de patstelling te doorbreken, heeft de Universiteit van Amsterdam ingestemd met een studentlid binnen het college van bestuur. In de landelijke politiek is dat idee net zo vaak omarmd als weer gesneuveld.
26 februari 2015 14.02

Subsidie voor onderzoek frugal innovations

Het LDE-Centre for Frugal Innovation in Africa (CFIA) krijgt een NWO-subsidie van 4,5 ton voor een onderzoeksproject in samenwerking met onder andere elektronicaconcern Philips.

  Meer