Zandhonger nog niet gestild

Zand van Texelse en Noord-Hollandse stranden verdwijnt en masse de Waddenzee in. Aan de zandhonger van het wad zou vanzelf een eind komen, verwachtten experts, maar Delfts onderzoek haalt deze theorie onderuit.

/uploads/delta.tudelft.nl/delta_articles/16042/image/ebdelta.jpg

Eeuwen lang hield de Waddenzee zich redelijk koest. "Het wad kende een cyclische dynamiek", zegt promovendus ir. Edwin Elias. Hij onderzocht bij Civiele Techniek en Rijkswaterstaat zestiende- en zeventiende-eeuwse zeekaarten van de VOC, en uiterst precieze dieptemetingen van de laatste decennia. "Waarschijnlijk stroomde er ongeveer evenveel zand met opkomend tij de Waddenzee in als er weer uitging met eb."

Na de aanleg van de Helderse Zeewering, rond 1750, veranderde het plaatje enigszins. En na de Afsluitdijk raakt het Wad nog meer uit zijn doen, blijkt uit Elias' onderzoek, waar hij 3 oktober op promoveert. "Het getij is zich heel anders gaan gedragen. Zandbanken ontstaan en verdwijnen nu sneller dan vroeger en het wad hoogt zich langzaam op om een nieuw evenwicht te bereiken. Vijf â zes miljoen kubieke meters zand kwamen er de afgelopen decennia gemiddeld per jaar bij in de Waddenzee."

Dit laatste is het ministerie van verkeer en waterstaat een doorn in het oog. Het wad stilt zijn zandhonger namelijk grotendeels met zand van de Texelse en Noord-Hollandse kust. De overheid moet die stranden jaarlijks opspuiten om te voorkomen dat het land in zee verdwijnt.

Er was hoop aan de horizon. Vanaf de jaren tachtig stompen de 'zandcurven' van de onderzoekers van Rijkswaterstaat namelijk af. Het lijkt alsof de Waddenzee steeds minder zand uit de omgeving opslurpt. Maar van deze hoop laat de Delftenaar helaas niets heel. Uit zijn onderzoek blijkt namelijk dat het zand zich oostelijker is gaan ophopen, in een gedeelte van de Waddenzee dat tot nu toe niet werd meegenomen in de analyses.

"Nederland moet de stranden van Texel en Noord-Holland dus onverminderd blijven opspuiten", zegt Elias. "Bovendien hebben we te maken met zeespiegelstijging en straks ook bodemdaling door gaswinning. Het Wad zal deze veranderingen proberen te neutraliseren, wat mogelijk tot grote extra zandverplaatsingen zal leiden."

Ondanks dit alles maakt Elias zich geen zorgen. "Nederland heeft een enorme reserve aan zand in de Noordzee", zegt hij. Uit zijn onderzoek blijkt bovendien dat je dit zand ook kunt lozen bij de Razende Bol, een grote zandplaat voor Texel. Het zand dat je daar dumpt, stroomt linea recta de Waddenzee in. "Het grote voordeel is dat je dan nauwelijks hoeft te varen met zandzuigers."

3D computerplaatje van zandplaat de Razende Bol (midden) voor de kust van Texel (rechtsboven) en Noord-Holland (rechts midden). (Illustratie: Rijkswaterstaat)


23 oktober 2014 14.40

Gemeente: 'veiligheid Mijnbouwplein optimaal'

Gemeente: 'veiligheid Mijnbouwplein optimaal' De verkeerssituatie tussen de Sint Sebastiaansbrug en de TU-campus is op gezette tijden onoverzichtelijk, maar niet onveilig. Dat stelt het college van burgemeester en wethouders in een antwoord op vragen van een bezorgde burger.
23 oktober 2014 13.43

Dekker: 'Geen loting bij NWO'

Het is geen goed idee om onderzoeksgeld te gaan verloten, vindt staatssecretaris Sander Dekker. Hij verwerpt de hevige kritiek op de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderwijs (NWO).

23 oktober 2014 13.41

Fraude in de VS: alle sporters een ‘A’

Meer dan drieduizend studenten van een Amerikaanse topuniversiteit hebben veel te hoge cijfers gekregen. Vooral de sporters werden vaak gematst, blijkt uit een fraudeonderzoek.
23 oktober 2014 13.38

‘Mbo’ers dupe van nieuwe leenvoorwaarden’

Studentenvakbond LSVb en scholierenorganisatie JOB hebben weinig vertrouwen in de terugbetaalregels van het nieuwe leenstelsel. Mbo’ers zullen zich laten afschrikken door de nieuwe leenvoorwaarden, stellen ze.

23 oktober 2014 11.40

Fietsroute tussen Leiden, Delft en Rotterdam

Fietsroute tussen Leiden, Delft en Rotterdam Een fietsroute door Zuid-Holland, die onderweg prominente kennisinstellingen als de TU aandoet. Als het aan de PvdA-Statenfractie in Zuid-Holland ligt komt er zo’n ‘Sciencepad’ in de provincie.
23 oktober 2014 08.59

Register voor ingenieurs in de maak

Er komt een speciaal keurmerk voor ingenieurs die hun vak bijhouden. Zij worden opgenomen in een register en mogen zich straks chartered engineer of incorporated engineer noemen.

  Meer