Van E.E.G-kus tot online aanraken

Altijd al willen weten hoe jouw kus met je geliefde eruit ziet als grafiek? TU-promovenda en kunstenares Karen Lancel en haar man, kunstenaar Hermen Maat, hebben de komende week twee EEG-headsets klaarliggen voor iedereen die zijn kus wil omzetten in data. Hun kunstwerk E.E.G. Kiss is onderdeel van de Beyond Biennale in de Amsterdamse Tolhuistuin.

Karen Lancel en Hermen Maat kussend met EEG-headsets (foto: lancelmaat)
Karen Lancel en Hermen Maat kussend met EEG-headsets (foto: lancelmaat)

Twee beeldschermen met grafieken, die de hersenactiviteit tonen van TU-promovenda Karen Lancel en haar man Hermen Maat, terwijl ze kusten. Een bijbehorend filmpje met de daadwerkelijke kus: de twee kunstenaars in hun eigen studio, ogen dicht en op hun hoofden de EEG-headsets die ze van het Holst Centrum Eindhoven leenden.

De twee draadloze headsets liggen nu onder de beeldschermen in een vitrine, in de Amsterdamse Tolhuistuin. Als bezoekers dat willen, kunnen ze ze (laten) opzetten. De schermen zullen dan hun zoen tonen in de vorm van een grafiek. Een bezoekster die dat deed, ontroerde Lancel, vertelt ze. “Ze zei: ‘deze data zijn een portret van de verbintenis met mijn man’.”

Het kunstwerk ‘E.E.G Kiss’ is onderdeel van de Beyond Biennale in de Tolhuistuin, die duurt tot en met 26 september. Die avond is er een afsluitend festival in het cultuurcentrum pal naast filmmuseum Eye aan het IJ in Amsterdam. Ook dan kunnen bezoekers tussen negen uur en elf uur ’s avonds met headsets op met elkaar zoenen. 

Met de data die daaruit voortkomt vervolgen Lancel en Maat hun onderzoek. “Wij gebruiken de EEG-data als een spiegel voor een onderzoek naar gedrag en naar de ervaring van gedeelde intimiteit, gezamenlijkheid en de beleving van privacy”, vertelt Lancel. Ze wil betekenis geven aan de data, en die wellicht opslaan in een online database, ‘de kus uploaden’. Om uiteindelijk vormen van online aanraken te introduceren. “We communiceren steeds meer via schermen. Hoe kunnen we daarbij zorgen voor een gevoel van vertrouwen en samen zijn, voor wederkerigheid? Door een verbinding te maken tussen kijken en aanraken.”

Dat laatste is precies waar Lancels promotieonderzoek aan de TU over gaat. De kunstenares maakt onderdeel uit van de groep van hoogleraar systeemkunde Frances Brazier aan de faculteit Techniek, Bestuur en Management. Als externe promovendus kan zij bijdragen aan nieuwe ontwerpparameters, vertelt zij, die gebaseerd zijn op ervaring.

Lancel maakte met haar man al eerder interactieve kunstwerken omtrent online aanraken, die onder meer in China op veel belangstelling konden rekenen. Alles moet samenkomen in haar proefschrift, waarvoor ze inmiddels over een ‘schat aan data’ beschikt, vertelt ze. “De promotie brengt ons begrip en focus, heel belangrijk.”

De Beyond Biennale is tot en met 26 september 2014 dagelijks te bezoeken tussen 12:00 uur en 18:00 uur. Kussen met headsets op kan tussen 16:00 uur en 18:00 uur, of op afspraak via lancel@xs4all.nl. Ook op het afsluitende Discovery Festival op 26 september, dat begint om 21:00 uur, is E.E.G. Kiss aanwezig.