‘Protest rondom ophoging rivierdijken op komst’

Omwonenden protesteerden deze week tegen de versterking van de Markermeerdijk. Volgens emeritus hoogleraar Han Vrijling kan de overheid zich opmaken voor nog veel meer weerstand.

Nieuw is dat verdrinkingskans, belangrijke infrastructuur en economische waarde van gebieden meetellen in de bescherming. (Foto: Joop van Houdt voor Rijkswaterstaat)
Nieuw is dat verdrinkingskans, belangrijke infrastructuur en economische waarde van gebieden meetellen in de bescherming. (Foto: Joop van Houdt voor Rijkswaterstaat)

De afgelopen decennia is duidelijk geworden dat overstromingsgevaar niet alleen vanuit de zee dreigt, maar ook, en misschien nog wel meer, vanuit de grote meren en rivieren. Deze week trokken burgers naar Den Haag om alternatieven te bepleiten voor de voorgenomen versterking van de Markermeerdijk.

Dacht dat we klaar waren
Volgens de oud-hoogleraar waterbouwkunde Han Vrijling zijn soortgelijke acties langs de rivierdijken te verwachten wanneer burgers zich gaan realiseren wat er met de dijken in hun achtertuin gaat gebeuren. "Burgers denken dat het programma 'Ruimte voor de Rivieren' is afgerond. Maar wat ze niet weten is dat binnen het Deltaprogramma de normen zijn aangescherpt van de kans op overschrijding eens in de 1.250 jaar naar eens in de 10.000 jaar."

Volgens Vrijling betekent de aangescherpte norm dat een groot deel van de Nederlandse rivierdijken zo'n 70 centimeter moeten worden opgehoogd. "We dachten dat we klaar waren, maar het hele feest begint straks opnieuw. Dat lijkt niemand zich te realiseren. Maatschappelijk is dat niet echt doorgedrongen."

Nieuwe normen van kracht
Hoe zit het dan precies? Harold van Waveren, voorzitter van de Landelijke Coördinatiecommissie Overstromingsdreiging en werkzaam bij Rijkswaterstaat, vertelt dat Rijkswaterstraat tot 2023 bezig is om te beoordelen in hoeverre de ruim 3.500 kilometer primaire keringen voldoen aan de gestelde eisen. Keringen die niet voldoen aan de nieuwe normen, worden aangepakt in het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP,) dat op 1 januari 2017 van kracht werd.

Nieuw in dit programma is dat het de verdrinkingskans, belangrijke infrastructuur en economische waarde van gebieden meetellen in de bescherming. Voorheen was de kans dat het waterpeil een bepaald niveau overschreed maatgevend.

De bovengrens voor de verdrinkingskans die de overheid wil garanderen is 10-5 (1/1000 % per jaar). Belangrijke of dicht bevolkte gebieden krijgen een nog betere bescherming. Hiervoor is jaarlijks 360 miljoen euro beschikbaar. De doelstelling van het Deltaprogramma is om voor 2050 alle primaire keringen te laten voldoen aan de nieuwe normen.

En dus?
Conclusie: het werk aan rivierdijken is nog lang niet afgerond, maar je kunt ook niet zeggen dat er overal een kleine meter bij op komt. Toch kan het geen kwaad de burger wakker te schudden, zoals Vrijling doet. Dijkverhogingen of versterkingsmaatregelen zullen per plaats verschillen, en het is goed dat lokaal in de gaten te houden.