Niemand begrijpt de automobilist

Verkeersstromen tijdens evacuaties worden voorbereid met simulaties. Maar daarbij ziet men over het hoofd dat automobilisten in ongewone situaties anders rijden, zegt psycholoog Raymond Hoogendoorn.

“Stel, je wilt Almere evacueren en je stelt beide kanten van de snelweg open voor het verkeer de stad uit. Zulke plannen bestaan. Dan kun je er niet vanuit gaan dat mensen net zo rijden als anders. En toch gebeurt dat wel”, zegt drs. Raymond Hoogendoorn. Hij deed promotieonderzoek naar rijgedrag onder ongewone omstandigheden, bij de vakgroep transport en planning (Civiele techniek en Geowetenschappen). Het is zijn specialisme geworden, nadat hij in 2009 als psycholoog cum laude afstudeerde op de invloed van emoties op rijgedrag.

In zijn onderzoek liet hij ervaren chauffeurs in de rijsimulator van transport en planning twee maal een traject afleggen. De eerste keer reden ze een stuk autoweg zonder bijzonderheden. De tweede keer was er sprake van een verstoring: extra haast, slecht weer of een ongeval aan de andere kant van de weg. In het geval van haast werd de stress verhoogd door meldingen in het scherm zoals ‘behind schedule’ of ‘time is running out’ en een terugtikkend saldo. De proefpersonen was namelijk dertig euro vergoeding beloofd, maar die zagen ze voor hun ogen verdampen. Ondertussen werd hun rijgedrag vastgelegd, evenals hartritme, ademhaling en spanning op gezichtsspieren.

De bevindingen klinken herkenbaar. Bij meer stress gaan chauffeurs sneller optrekken en remmen en dichter achter hun voorganger hangen. Bij slecht weer wordt er minder snel opgetrokken en geremd, maar vreemd genoeg bleef de tijd tot de voorganger onveranderd. Als gevolg van een ongeluk aan de andere weghelft gaan chauffeurs iets sneller optrekken en minder hard remmen, maar vooral houden ze meer afstand. Het aantal proefpersonen varieerde per proef tussen de 25 en de 38.

Deze bevindingen kunnen als parameterwaarden verwerkt worden in het bestaande Intelligent Driver Model (IDM), zodat de gesimuleerde automobilist realistischer reageert op ongewone wegsituaties. Het IDM is een computermodel van Martin Treiber (TU Dresden, 2000) dat continu het volggedrag van auto’s in steden of op autowegen berekent.

Maar daarmee is de voorspelbaarheid van de chauffeur nog lang niet rond. Er bestaat namelijk een groot verschil in rijgedrag tussen verschillende chauffeurs, en ook tussen dezelfde chauffeur op verschillende momenten. Om daar meer grip op te krijgen, wil Hoogendoorn zijn onderzoek voortzetten en verbreden naar realistisch rijgedrag te midden van een moderne rij-omgeving. Inclusief navigatiecomputer, smartphone, dynamische snelheidsregeling én veranderende routeinformatie. Hij heeft een Rubicon-aanvraag gedaan bij NWO, waarmee hij naar de universiteit van Leeds wil, om zijn onderzoek voort te zetten. De groep Intelligent Transport Systems heeft daar een hyperrealistische rijsimulator.

Drs. Raymond Gerard Hoogendoorn, ‘Empirical Research and Modeling of Longitudinal Driving Behaviour Under Adverse Conditions’,
Promotoren: prof.dr. Karel Brookhuis (TBM) en prof.dr.ir. Bart van Arem (CiTG), 5 juli 2012.
Dit onderzoek maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Traffic and Travel Behavior in Case of Exceptional Events van het NWO-gebied Maatschappij en Gedragswetenschappen.

 


16 september 2014 17.26

​Studenten 'gefrustreerd' over onderwijsbegroting

Studentenorganisaties zijn teleurgesteld in minister Bussemaker. “De minister wil de basisbeurs voor studenten afschaffen, maar investeert zelf geen euro extra in het hoger onderwijs”, aldus LSVb-voorzitter Tom Hoven.
16 september 2014 17.25

​Begroting hoger onderwijs: wachten op het geld

Universiteiten en hogescholen krijgen volgend jaar nauwelijks extra geld voor hun onderwijs, blijkt uit de Rijksbegroting voor 2015. Alleen voor wetenschap en innovatie tast het kabinet in de buidel.

16 september 2014 16.13

​Troonrede: 'Jong talent cruciaal voor economische groei'

Voor het eerst in jaren speelde het hoger onderwijs weer een wat grotere rol in de Troonrede, al stond die vanzelfsprekend vooral in het teken van de roerige wereldpolitiek en de kwetsbare economie.
16 september 2014 12.11

QS: Toch Nederlandse universiteit in top 50

Nog nooit hoorde een Nederlandse universiteit in een internationale ranking bij de beste vijftig van de wereld. Het is de Universiteit van Amsterdam in de QS-ranking gelukt. De TU Delft staat op plaats 86.

15 september 2014 13.43

LSVb en Rover in verweer tegen onterechte ov-boetes

Je mag gratis met de trein reizen, maar krijgt toch een boete als je vergeet in te checken. Daar moet snel een einde aan komen, vinden de Landelijke Studenten Vakbond en reizigersorganisatie Rover.
15 september 2014 10.48

Weer veel ‘feuten'

Opnieuw heeft een recordaantal eerstejaars zich ingeschreven bij een studentenvereniging. De aanwas is net als vorig jaar met twaalf procent gestegen, meldt de Landelijke Kamer van Verenigingen.

  Meer