Niemand begrijpt de automobilist

Verkeersstromen tijdens evacuaties worden voorbereid met simulaties. Maar daarbij ziet men over het hoofd dat automobilisten in ongewone situaties anders rijden, zegt psycholoog Raymond Hoogendoorn.

De ideale chauffeur bestaat niet - Beeld: Driver-San Francisco
De ideale chauffeur bestaat niet - Beeld: Driver-San Francisco

“Stel je wilt Almere evacueren en je stelt beide kanten van de snelweg open voor het verkeer de stad uit. Zulke plannen bestaan. Dan kun je er niet vanuit gaan dat mensen net zo rijden als anders. En toch gebeurt dat wel.” Aan het woord is drs. Raymond Hoogendoorn die bij de vakgroep transport en planning (faculteit Civiele techniek en Geowetenschappen) promotieonderzoek heeft gedaan naar rijgedrag onder ongewone omstandigheden. Het is zijn specialisme geworden nadat hij in 2009 als psycholoog cum laude afstudeerde op de invloed van emoties op rijgedrag.


In zijn onderzoek liet hij ervaren chauffeurs in de rijsimulator van transport & planning twee maal een traject afleggen. De eerste keer reden ze een stuk autoweg zonder bijzonderheden. De tweede keer was er sprake van een verstoring: extra haast, slecht weer of een ongeval aan de andere kant van de weg. In het geval van haast werd de stress verhoogd door meldingen in het scherm zoals ‘behind schedule’ of ‘time is running out’ en een terugtikkend saldo. De proefpersonen was 30 euro vergoeding beloofd, maar die zagen ze voor hun ogen verdampen. Ondertussen werd hun rijgedrag vastgelegd, evenals hartritme, ademhaling en spanning op gezichtsspieren.


De bevindingen klinken herkenbaar. Bij hogere stress gaan chauffeurs sneller optrekken en remmen en dichter achter hun voorganger hangen. Bij slecht weer wordt er minder snel opgetrokken en geremd, maar vreemd genoeg bleef de tijd tot de voorganger onveranderd. Als gevolg van een ongeluk aan de andere weghelft gaan chauffeurs iets sneller optrekken en minder hard remmen, maar vooral houden ze meer afstand. Het aantal proefpersonen varieerde per proef tussen de 25 en de 38.


Deze bevindingen kunnen als parameterwaarden verwerkt worden in het bestaande Intelligent Driver Model (IDM) zodat de gesimuleerde automobilist realistischer reageert op ongewone wegsituaties.


Maar daarmee is de voorspelbaarheid van de chauffeur nog lang niet rond. Er bestaat namelijk een groot verschil in rijgedrag tussen verschillende chauffeurs, en ook tussen dezelfde chauffeur op verschillende momenten. Om daar meer grip op te krijgen wil Hoogendoorn zijn onderzoek voortzetten en verbreden naar realistisch rijgedrag te midden van een moderne rij-omgeving inclusief navigatiecomputer, smartphone, dynamische snelheidsregeling en veranderende routeinformatie. Het is nu al duidelijk dat zo’n chauffeurssimulatie ook een toevalsfactor zal moeten bevatten om recht te doen aan de diversiteit aan de rijdende mens.


--> Raymond Gerard Hoogendoorn, Empirical Research and Modeling of Longitudinal Driving Behaviour Under Adverse Conditions, Promotoren: prof.dr. Karel Brookhuis (TBM) en prof.dr.ir. Bart van Arem (CiTG), 5 juli 2012.

Dit onderzoek maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Traffic and Travel Behavior in Case of Exceptional Events van het NWO-gebied Maatschappij en Gedragswetenschappen (NWO-MaGW).


20 november 2014 22.17

'If it's there, we'll find it'

'If it's there, we'll find it' The search for the Boeing 777 that went missing above the Indian Ocean early March is in its second phase. A towed sensor produces high-resolution images.
19 november 2014 12.18

Urgent matters

Urgent matters UN's World toilet day (November 19) reminds us that there are still 2.5 billion people without access to toilets. Lots of work remains to be done to solve this elemental need.

17 november 2014 00.21

Droning on can be fun

In October, Belgian student Alec Momont graduated with a perfect score from the Faculty of Design Engineering. And no wonder, given that his thesis project can potentially increase the chance of survival after a cardiac arrest from 8% to ...
17 november 2014 00.12

Stelling

‘Een langetermijnplanning dient slechts om de schijn van controle op ons leven te wekken.’

17 november 2014 00.09

Desgevraagd

Desgevraagd Het was een zware tegenslag toen op 31 oktober het experimentele ruimtevaartuig SpaceShip Two van Virgin Galactic tijdens een proefvlucht verongelukte.
17 november 2014 00.07

Werk aan de wegenbouw

Werk aan de wegenbouw Van het jaar nul naar 2014: het projectmanagement in de civiele infrastructuur mag weleens een sprong door de tijd maken, vindt civiel ingenieur Rianne Blom. Voor haar afstuderen nam ze ingenieurs aan de hand voor een lesje modernisering.

  Meer