Loyaliteit

De onlangs overleden verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema was een typische Nederlander. Hij verliet zijn vaderland vrij snel na de Tweede Wereldoorlog om zich te vestigen op het tropische (conferentie-)eiland Hawaii. Zijn motivatie was dat hij het in Nederland te nat en te koud vond. En daarom protesteer ik altijd als mensen zeggen dat nationalisme een ramp is voor de mensheid. Het mag best waar zijn dat nationalisme voor veel ellende heeft gezorgd, maar van het Nederlandse nationalisme hoeft geen enkele burger, waar ook ter wereld, iets te vrezen. Ik bedoel, in welk land vind je een volksaard waar de voorkeur voor eigen land in zo’n slecht daglicht staat? Niet voor niets is het gezegde ‘Wat je van ver haalt is lekker’, typisch Nederlands. Sommige Nederlanders houden zo veel van hun eigen land dat ze het liefst naar elders verkassen om het met rust te laten. Kijk maar naar al die babyboomers die naar Spanje emigreren. Lui tot op het bot, profiterend van de welvaart die door hun ouders na de Tweede Wereldoorlog is opgebouwd en van de VUT, die door mij en mijn tijdgenoten bij elkaar wordt gesprokkeld.

Maar dat het ook anders kan blijkt uit de woorden van onze eigen Leo Kouwenhoven, kersverse winnaar van de Spinozaprijs en dus een na-oorlogse redder van het vaderland. Hoewel hij het aanbod kreeg om hoogleraar te worden op het prestigieuze Harvard koos hij toch voor onze eigen TU Delft. Zijn motivatie: “Daar liggen mijn roots. Een beetje binding met je instituut is toch wel motiverend”, zo verklaarde hij in Delft Integraal (2007: 3). Kouwenhoven toont hiermee aan niet alleen een goed stel hersens te bezitten maar tevens te beschikken over loyaliteit, een tegenwoordig helaas zeldzame karaktereigenschap.

Hoewel ik als toekomstonderzoeker een natuurlijke afkeer heb van geschiedenis, is het wel van belang dat medewerkers van een organisatie daar een verleden opbouwen. Veel van mijn collega’s bij mijn vorige werkgever KPN hadden last van het ‘meeuw-syndroom’: ze kwamen aanfladderen, krijsten veel, scheten de boel onder en vlogen weer verder. Oftewel: men maakte geen project af en op ‘afreken-dag’ waren ze al verkast naar een andere organisatie om daar hetzelfde kunstje uit te halen. Inderdaad, de geschiedenis herhaalt zich. Mijn TBM-collega’s Kleinknecht, Storm en Naastepad hebben aangetoond dat werknemers met een tijdelijk arbeidscontract de organisatie veelal zien als een veredelde pinautomaat: je werk afraffelen en dan snel cashen.

Met dit in mijn achterhoofd kijk ik naar promovendi aan Nederlandse universiteiten. Deze komen steeds vaker uit het buitenland en ik vrees dat ze na hun ‘hora est’ weer terugkeren naar hun oude nest. Ook vermoed ik dat autochtone promovendi vaker kiezen voor een lucratieve baan in het bedrijfsleven of een rustig leventje bij de overheid. ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’, was ooit een slogan om meer meisjes exacte vakken te laten volgen. Ik hoop dat universiteiten meer moeite gaan doen om promovendi voor langere tijd aan zich te binden om zo de eigen toekomst veilig te stellen. Wetenschap is geen sprint maar een marathon. Misschien dat hogere salarissen helpen. Daarmee kun je toch ook goede bestuurders binnenhalen? En nu maar hopen dat die niet snel ergens anders voor een dubbeltje op de eerste rang gaan zitten.

Patrick van der Duin is toekomstonderzoeker bij de sectie technology, strategy en entrepeneurship van de faculteit Techniek, Bestuur en Management.


15 oktober 2014 17.21

'Wees voorbereid op een carrière buiten de wetenschap'

Jonge wetenschappers moeten beter worden voorbereid op een carrière buiten de wetenschap. Voor veel promovendi en postdocs is een vaste baan in de wetenschap immers niet weggelegd. Het aandeel tijdelijke aanstellingen neemt alleen maar ...
13 oktober 2014 00.35

Spam

Platzer Iedereen krijgt het. Het is nóg eerlijker dan de griep. Ongeacht je ras, geloof of afkomst…heb je een digitale brievenbus, dan krijg je spam! Maar waarom bestaat het eigenlijk? Niemand gaat zijn tijd en geld investeren in het versturen ...

13 oktober 2014 00.21

Sinterklaas 2020

Fokkink Vijf december komt eraan. Het ziet er helaas naar uit dat dit de laatste viering wordt met Zwarte Pieten. Nu kunnen we natuurlijk met zijn allen bij de pakken gaan neerzitten, maar we kunnen ook om ons heen kijken op zoek naar iets ...
13 oktober 2014 00.14

Hoe niet te innoveren

Hoe niet te innoveren Door het kleine formaat, de vale paarse kaft en de onbekende auteur met de moeilijke naam is 'Flitsen' een boekje dat je makkelijk over het hoofd ziet. En dat zou jammer zijn omdat het een bruisend geschreven biografie is van de ...

08 oktober 2014 14.42

‘Studenten van nu moeten een nieuwe realiteit creëren’

‘Studenten van nu moeten een nieuwe realiteit creëren’ “Vrede in de wereld is afhankelijk van de mate en de snelheid waarmee we overstappen op een circulaire economie.” Dat zegt hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering Herman Wijffels. Volgens de voormalig Rabobank-topman en ...
29 september 2014 00.35

Wonen in een parkeergarage

Wonen in een parkeergarage Werken in een verticale stad, thee drinken in een glazen boerderij of een huis als een parkeergarage. Het jaarboek ‘Architectuur in Nederland’ laat de oogst zien aan opmerkelijke, nieuwe gebouwen.

  Meer