Loyaliteit

De onlangs overleden verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema was een typische Nederlander. Hij verliet zijn vaderland vrij snel na de Tweede Wereldoorlog om zich te vestigen op het tropische (conferentie-)eiland Hawaii. Zijn motivatie was dat hij het in Nederland te nat en te koud vond. En daarom protesteer ik altijd als mensen zeggen dat nationalisme een ramp is voor de mensheid. Het mag best waar zijn dat nationalisme voor veel ellende heeft gezorgd, maar van het Nederlandse nationalisme hoeft geen enkele burger, waar ook ter wereld, iets te vrezen. Ik bedoel, in welk land vind je een volksaard waar de voorkeur voor eigen land in zo’n slecht daglicht staat? Niet voor niets is het gezegde ‘Wat je van ver haalt is lekker’, typisch Nederlands. Sommige Nederlanders houden zo veel van hun eigen land dat ze het liefst naar elders verkassen om het met rust te laten. Kijk maar naar al die babyboomers die naar Spanje emigreren. Lui tot op het bot, profiterend van de welvaart die door hun ouders na de Tweede Wereldoorlog is opgebouwd en van de VUT, die door mij en mijn tijdgenoten bij elkaar wordt gesprokkeld.

Maar dat het ook anders kan blijkt uit de woorden van onze eigen Leo Kouwenhoven, kersverse winnaar van de Spinozaprijs en dus een na-oorlogse redder van het vaderland. Hoewel hij het aanbod kreeg om hoogleraar te worden op het prestigieuze Harvard koos hij toch voor onze eigen TU Delft. Zijn motivatie: “Daar liggen mijn roots. Een beetje binding met je instituut is toch wel motiverend”, zo verklaarde hij in Delft Integraal (2007: 3). Kouwenhoven toont hiermee aan niet alleen een goed stel hersens te bezitten maar tevens te beschikken over loyaliteit, een tegenwoordig helaas zeldzame karaktereigenschap.

Hoewel ik als toekomstonderzoeker een natuurlijke afkeer heb van geschiedenis, is het wel van belang dat medewerkers van een organisatie daar een verleden opbouwen. Veel van mijn collega’s bij mijn vorige werkgever KPN hadden last van het ‘meeuw-syndroom’: ze kwamen aanfladderen, krijsten veel, scheten de boel onder en vlogen weer verder. Oftewel: men maakte geen project af en op ‘afreken-dag’ waren ze al verkast naar een andere organisatie om daar hetzelfde kunstje uit te halen. Inderdaad, de geschiedenis herhaalt zich. Mijn TBM-collega’s Kleinknecht, Storm en Naastepad hebben aangetoond dat werknemers met een tijdelijk arbeidscontract de organisatie veelal zien als een veredelde pinautomaat: je werk afraffelen en dan snel cashen.

Met dit in mijn achterhoofd kijk ik naar promovendi aan Nederlandse universiteiten. Deze komen steeds vaker uit het buitenland en ik vrees dat ze na hun ‘hora est’ weer terugkeren naar hun oude nest. Ook vermoed ik dat autochtone promovendi vaker kiezen voor een lucratieve baan in het bedrijfsleven of een rustig leventje bij de overheid. ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’, was ooit een slogan om meer meisjes exacte vakken te laten volgen. Ik hoop dat universiteiten meer moeite gaan doen om promovendi voor langere tijd aan zich te binden om zo de eigen toekomst veilig te stellen. Wetenschap is geen sprint maar een marathon. Misschien dat hogere salarissen helpen. Daarmee kun je toch ook goede bestuurders binnenhalen? En nu maar hopen dat die niet snel ergens anders voor een dubbeltje op de eerste rang gaan zitten.

Patrick van der Duin is toekomstonderzoeker bij de sectie technology, strategy en entrepeneurship van de faculteit Techniek, Bestuur en Management.


17 november 2014 00.55

‘3D-printen gaat niet alles overnemen. Het wordt op dit moment erg gehypet’

Hebben de kinderen een stukje Lego nodig? Dan print je er even een. Volgens 3D-print-evangelisten, zoals Peter Troxler (zie kader) kan dat over een tijdje. Ze voorzien een nieuwe industriële revolutie. Volgens hoogleraar biomedical ...
17 november 2014 00.13

Pulse

Hartmann Goed nieuws! Tussen 3mE en IO zal een nieuw gebouw verrijzen met allemaal collegezalen. Uiteraard zal men de gebruikers van die collegezalen raadplegen omtrent hun specifieke wensen. En dan denk ik niet in de eerste plaats aan de ...

17 november 2014 00.08

Te makkelijk

De Roode Huiswerk, ik zag er echt het nut niet van in. Ik deed het ook niet. Leren was iets wat mensen deden die graag een hoger cijfer wilden dan een 6. Om je toetsen te halen, volstond het om gewoon de avond ervoor je boek even open te slaan. Ik ...
03 november 2014 00.34

OJAAA!

Touw Ik ben sinds kort ernstig verslingerd aan Sims. Vijf jaar geleden heb ik ook zo’n periode van verslaving meegemaakt, met ‘The Sims: Het Rijke Leven’. Ieder vrije minuut besteedde ik achter de computer, om een verdieping op mijn ...

03 november 2014 00.10

Zinloze ethiek

Brinkman Ethiek in de wetenschap is overgewaardeerd en verslechtert structureel de kansen op een carrière. Misschien maak ik er wel een stelling van voor in mijn proefschrift. Acht jaar geleden ben ik scheikunde gaan studeren omdat ik ...
15 oktober 2014 17.21

'Wees voorbereid op een carrière buiten de wetenschap'

Jonge wetenschappers moeten beter worden voorbereid op een carrière buiten de wetenschap. Voor veel promovendi en postdocs is een vaste baan in de wetenschap immers niet weggelegd. Het aandeel tijdelijke aanstellingen neemt alleen maar ...

  Meer