Leenstelsel dichterbij dan ooit

Regeringspartijen VVD en CDA willen de basisbeurs voor alle studenten afschaffen. PvdA en D66 ook, al zien ze het liefst dat de opbrengst volledig ten goede komt aan het onderwijs.

Maandag maakte het demissionaire kabinet-Rutte de maatregelen bekend die het samen met gedoogpartner PVV bedacht had om het begrotingstekort onder de drie procent te krijgen. Eén ervan was de invoering in 2014 van een sociaal leenstelsel voor bachelorstudenten in combinatie met de ‘evenredige afschaffing van de langstudeerboete’ van drieduizend euro. Nieuwe studenten die geen basisbeurs meer ontvangen, kunnen dan geen boete meer krijgen.

Het geld dat hiermee netto bespaard wordt – op de lange termijn 297 miljoen euro per jaar – wordt in de voorstellen van VVD en CDA voor de helft gebruikt als investering in het onderwijs. Met de andere helft wordt het begrotingstekort verkleind.
PvdA-kamerlid Tanja Jadnanansing laat desgevraagd weten dat haar partij nog altijd voorstander is van de invoering van een leenstelsel voor alle studenten. “Als het maar wel echt sociaal is. De aanvullende beurs voor studenten met minder draagkrachtige ouders moet een gift blijven en ook studenten met weigerachtige of onvindbare ouders moeten ervoor in aanmerking komen.”

Een andere harde voorwaarde is dat de langstudeerboete verdwijnt. De vraag of een deel van de opbrengst van het leenstelsel gebruikt kan worden om het begrotingstekort terug te dringen is wat Jadnanansing betreft prematuur. “Op dat soort vragen beraden we ons nog.”

Ook D66 is voorstander van een leenstelsel, maar houdt vast aan de eis dat de opbrengst volledig ten goede moet komen aan het onderwijs. “Nog niet zo lang geleden zeiden we ‘hoger’ onderwijs”, erkent Kamerlid Boris van der Ham, “maar gezien de economische tegenwind hebben we dat verbreed. Het is tenslotte ook belangrijk dat studenten een goede vooropleiding hebben.”

Van der Ham juicht het toe dat VVD en CDA het leenstelsel nu ook willen invoeren in de bachelorfase en de langstudeerboete willen afschaffen. “Daardoor is er nu inderdaad meer uitzicht op samenwerking. Maar onze inzet blijft gelijk.”

Het wetsvoorstel ‘Studeren is investeren’, waarin staatssecretaris Zijlstra de basisbeurs voor masterstudenten per september afschaft, kan wat D66 betreft nog wel behandeld worden. “Wij hebben het niet controversieel verklaard. Wel vinden we dat masterstudenten gelijk behandeld moeten worden; wie een twee- of driejarige master volgt, hoeft wat ons betreft maar één jaar basisbeurs in te leveren”, aldus Van der Ham. 


21 oktober 2014 13.19

Waar studeer je voor een appel en een ei?

Nu de basisbeurs verdwijnt, wordt het wellicht interessant om over de grens te kijken. In Scandinavië is studeren gratis, in Duitsland en Italië stukken goedkoper. Dat scheelt toch al gauw zo’n tweeduizend euro per jaar.
21 oktober 2014 13.04

Kwart miljoen inschrijvingen voor Delftse moocs

De massive open online courses die de TU Delft sinds september 2013 aanbiedt, trokken meer dan 250 duizend deelnemers. Toch is de belangstelling dit jaar minder groot.

21 oktober 2014 13.03

Vlaams collegegeld omhoog

Na maandenlange speculaties is de kogel door de kerk: in Vlaanderen stijgt het collegegeld van 619 naar 890 euro. Gisteren heeft de Vlaamse regering haar voorstel naar buiten gebracht.
21 oktober 2014 13.01

Nederlandse campus best groot

Nederlandse universiteiten hebben per student veel ruimte, vergeleken met Frankrijk, Duitsland en andere Europese landen. Vooral de vierkante meters van Wageningen springen in het oog.

20 oktober 2014 15.20

Lectoren krijgen eigen beroepsvereniging

Lectoren kunnen elkaar vooruithelpen, vinden de oprichters van een nieuwe beroepsvereniging. Ze willen onderling kennis uitwisselen, maar ook gezamenlijk onderhandelen over arbeidsvoorwaarden.
17 oktober 2014 13.53

NWO dwingt tot snelle open access

Het duurt te lang voordat wetenschappelijke artikelen gratis en voor iedereen te lezen zijn. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) zet daarom een volgende stap in het open access-beleid.

  Meer