Leenstelsel dichterbij dan ooit

Regeringspartijen VVD en CDA willen de basisbeurs voor alle studenten afschaffen. PvdA en D66 ook, al zien ze het liefst dat de opbrengst volledig ten goede komt aan het onderwijs.

Maandag maakte het demissionaire kabinet-Rutte de maatregelen bekend die het samen met gedoogpartner PVV bedacht had om het begrotingstekort onder de drie procent te krijgen. Eén ervan was de invoering in 2014 van een sociaal leenstelsel voor bachelorstudenten in combinatie met de ‘evenredige afschaffing van de langstudeerboete’ van drieduizend euro. Nieuwe studenten die geen basisbeurs meer ontvangen, kunnen dan geen boete meer krijgen.

Het geld dat hiermee netto bespaard wordt – op de lange termijn 297 miljoen euro per jaar – wordt in de voorstellen van VVD en CDA voor de helft gebruikt als investering in het onderwijs. Met de andere helft wordt het begrotingstekort verkleind.
PvdA-kamerlid Tanja Jadnanansing laat desgevraagd weten dat haar partij nog altijd voorstander is van de invoering van een leenstelsel voor alle studenten. “Als het maar wel echt sociaal is. De aanvullende beurs voor studenten met minder draagkrachtige ouders moet een gift blijven en ook studenten met weigerachtige of onvindbare ouders moeten ervoor in aanmerking komen.”

Een andere harde voorwaarde is dat de langstudeerboete verdwijnt. De vraag of een deel van de opbrengst van het leenstelsel gebruikt kan worden om het begrotingstekort terug te dringen is wat Jadnanansing betreft prematuur. “Op dat soort vragen beraden we ons nog.”

Ook D66 is voorstander van een leenstelsel, maar houdt vast aan de eis dat de opbrengst volledig ten goede moet komen aan het onderwijs. “Nog niet zo lang geleden zeiden we ‘hoger’ onderwijs”, erkent Kamerlid Boris van der Ham, “maar gezien de economische tegenwind hebben we dat verbreed. Het is tenslotte ook belangrijk dat studenten een goede vooropleiding hebben.”

Van der Ham juicht het toe dat VVD en CDA het leenstelsel nu ook willen invoeren in de bachelorfase en de langstudeerboete willen afschaffen. “Daardoor is er nu inderdaad meer uitzicht op samenwerking. Maar onze inzet blijft gelijk.”

Het wetsvoorstel ‘Studeren is investeren’, waarin staatssecretaris Zijlstra de basisbeurs voor masterstudenten per september afschaft, kan wat D66 betreft nog wel behandeld worden. “Wij hebben het niet controversieel verklaard. Wel vinden we dat masterstudenten gelijk behandeld moeten worden; wie een twee- of driejarige master volgt, hoeft wat ons betreft maar één jaar basisbeurs in te leveren”, aldus Van der Ham. 


17 september 2014 08.53

​Hoger onderwijs eist meer geld voor onderzoek

Het kabinet moet meer investeren in onderzoek, vinden universiteiten en hogescholen. De extra investeringen uit de aardgasbaten zijn slechts een begin.
17 september 2014 08.51

​Waar blijft dat geld van de basisbeurs?

Het onderwijs krijgt honderden miljoenen extra te besteden, jubelden de vier partijen die het leenstelselakkoord sloten. Maar daar zien we amper iets van terug in de nieuwe onderwijsbegroting. Hoe kan dat?

17 september 2014 08.50

​Minister on tour: wat gaan we doen met 800 miljoen?

Studenten en docenten mogen het komende halfjaar met de minister meedenken over de toekomst van het hoger onderwijs en de investeringen die mogelijk worden als de basisbeurs is afgeschaft.
16 september 2014 17.26

​Studenten 'gefrustreerd' over onderwijsbegroting

Studentenorganisaties zijn teleurgesteld in minister Bussemaker. “De minister wil de basisbeurs voor studenten afschaffen, maar investeert zelf geen euro extra in het hoger onderwijs”, aldus LSVb-voorzitter Tom Hoven.

16 september 2014 17.25

​Begroting hoger onderwijs: wachten op het geld

Universiteiten en hogescholen krijgen volgend jaar nauwelijks extra geld voor hun onderwijs, blijkt uit de Rijksbegroting voor 2015. Alleen voor wetenschap en innovatie tast het kabinet in de buidel.
16 september 2014 16.13

​Troonrede: 'Jong talent cruciaal voor economische groei'

Voor het eerst in jaren speelde het hoger onderwijs weer een wat grotere rol in de Troonrede, al stond die vanzelfsprekend vooral in het teken van de roerige wereldpolitiek en de kwetsbare economie.

  Meer