Het kan de computer niks schelen

In ‘Turings Tango’ vergelijkt Bennie Mols kunstmatige en natuurlijke intelligentie. Hij concludeert dat de mens altijd slimmer zal zijn dan de computer.

/uploads/delta.tudelft.nl/delta_articles/25063/image/boekmols.jpg

De eerste die over kunstmatige intelligentie begon, was de Britse wiskundige Alan Turing die honderd jaar geleden geboren werd. Turing bedacht de computer al in 1936, als een flexibele machine die informatie kan manipuleren, tien jaar voordat de eerste elektronische programmeerbare machine werd gebouwd. In de oorlog maakte hij naam met het kraken van de Duitse codeermachine Enigma, waardoor communicatie met U-boten onderschept kon worden.

Na de oorlog raakte hij gefascineerd door het bouwen van een denkende machine die de werking van ons eigen brein zou verhelderen. Als test om uit te maken of een machine echt denkt bedacht hij in 1950 een simpele test die nog steeds tot de verbeelding spreekt. Een computer slaagt voor de Turing Test als je na een chat-sessie van vijf minuten niet weet of je met een mens of een machine te maken hebt.

Bennie Mols neemt de proef op de som en begint een gesprek met Ramona 4.0. Al na zes regels voel je nattigheid als Ramona op Mols’ opmerking ‘That’s a strange answer’ antwoordt met ‘A rather strange answer is a terrible thing to waste’. Filosofische flauwekul, vindt Mols. Nog geen vijf minuten later heeft hij er tabak van: Ramona gaat vragen uit de weg, debiteert algemeenheden uit de Wikipedia en verandert van onderwerp als ze geen antwoord weet. Geen beste score voor de kunstmatige intelligentie voor een zestig jaar oude test. De computer kletst maar wat, concludeert Mols.

In zijn boek neemt hij hoogtepunten van de kunstmatige intelligentie onder de loep zoals de overwinning van IBM-schaakcomputer Deep Blue op Garry Kasparov in 1997 en de overwinning van een andere IBM-computer, Watson, bij het ingewikkelde Amerikaanse quiz-spel Jeopardy. Indrukwekkend, maar ook met verbluffend domme fouten. Zo herhaalt Watson het antwoord van een tegenspeler dat net afgekeurd is door de jury. Dat zou geen mens overkomen.

Kunstmatige intelligentie en menselijke intelligentie zijn verschillende werelden, betoogt Mols. Computers zijn sterk in rekenen, feitelijke gegevens opdiepen en ze zijn onvermoeibaar. Maar ze zijn slecht in patroonherkenning, hebben nul empathie en kunnen zich niet oriënteren in de ruimte. Mensen zijn gevormd door evolutie en gescherpt op sociale intelligentie, seksuele drive en het bevredigen van behoeften. Een computer heeft geen behoeften, behalve stroom. Veel stroom. Verder kan het de computer allemaal niks schelen, en let hij niet op de anderen. Met verbazing verslaat Mols de pogingen om met supercomputers een paar kubieke millimeter brein te simuleren, maar hij weet: het wordt niks. 

Grappig genoeg zijn de zwakke plekken van de computer zaken die mensen vanzelfsprekend doen en omgekeerd. Dus, concludeert Mols, voegt de nuttigste kunstmatige intelligentie zich als een gewillige danspartner naar de menselijke gebruiker. Helder argument boek, goed gekozen voorbeelden, verrassend geschreven – een topper. 

Bennie Mols, ‘Turings Tango’, Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 2012, 222 blz, € 19,-


10 december 2014 13.10

Hoe big data alles verandert

Hoe big data alles verandert Het feit dat iedereen met smartphones rondloopt en overal sporen achterlaat, zal onze samenleving volledig veranderen, betoogt Alex Pentland.
13 oktober 2014 00.14

Hoe niet te innoveren

Hoe niet te innoveren Door het kleine formaat, de vale paarse kaft en de onbekende auteur met de moeilijke naam is 'Flitsen' een boekje dat je makkelijk over het hoofd ziet. En dat zou jammer zijn omdat het een bruisend geschreven biografie is van de ...

29 september 2014 00.35

Wonen in een parkeergarage

Wonen in een parkeergarage Werken in een verticale stad, thee drinken in een glazen boerderij of een huis als een parkeergarage. Het jaarboek ‘Architectuur in Nederland’ laat de oogst zien aan opmerkelijke, nieuwe gebouwen.
29 september 2014 00.30

Geloof in de wetenschap

Geloof in de wetenschap In ‘Faith and wisdom in science’ probeert Tom McLeish de discussie over geloof en wetenschap naar een hoger niveau te tillen door terug te grijpen op de tijd van Newton.

29 september 2014 00.05

Beschaving herbouwen

Beschaving herbouwen Aan boeken en films over een postapocalyptische wereld is geen gebrek. Zonder uitzondering gaan die over de periode niet lang na de catastrofe, waarin de mensheid overleeft op de restjes van de voorbije beschaving. Lewis Dartnell, ...
07 augustus 2014

The Xenophobe's Guide To The Netherlands

The Xenophobe's Guide To The Netherlands This is one of many books in the Xenophobes series which, according to their website, ‘highlights the unique character and behaviour of nations’. The Dutch version of the series is true to form. The author, Rodney Bolt, was born in ...

  Meer