Diploma’s? Eens gegeven, blijft gegeven

Als een student eenmaal zijn diploma heeft, moet je hem niet terugroepen omdat zijn opleiding later door een visitatiecommissie is afgekeurd. Want dat is in strijd met de wet, stelt onderwijsjurist Peter Kwikkers.

“Het lijkt wel alsof diploma’s tegenwoordig onder voorbehoud worden verstrekt”, zegt Peter Kwikkers. “Alsof je in een loterij na de trekking nog niet zeker weet of je hebt gewonnen.”

Afgelopen weken werd bekend dat de Hogeschool Windesheim in totaal 360 eindwerkstukken van de opleiding journalistiek opnieuw onder de loep gaat leggen. Eerder gebeurde iets dergelijks bij enkele opleidingen van de Hogeschool Inholland. Afgestudeerden die bij nader inzien onvoldoende had moeten krijgen, mogen een bijspijkercursus volgen.

Dit gebeurt nadat de toezichthouders van de Onderwijsinspectie en de NVAO op bezoek waren geweest. Visitatiescommissies noemden een deel van de eindwerkstukken onder de maat en toen zagen hogeschoolbestuurders nog maar één oplossing: repareren.

“Het hek lijkt nu van de dam. De beoordeling van studenten en de beoordeling van opleidingen worden vermengd, en dat is simpelweg in strijd met de wet”, stelt Kwikkers. “Een student krijgt zijn eindcijfer van zijn examinator, onder verantwoordelijkheid van de examencommissie. De NVAO kan daar achteraf van alles van vinden, maar daar mag de student verder geen last van hebben. Zijn cijfer staat onherroepelijk vast. Het diploma is al uitgereikt en om de reputatie daarvan achteraf via een buitenwettelijk achterdeurtje op de tocht zetten, is in de internationale academische wereld een ongekend precedent.”

Een visitatiecommissie die opleidingen moet beoordelen, kijkt onder andere naar het eindniveau van de opleiding. Daartoe lezen de leden een aantal scripties. Als ze die niet goed genoeg vinden, dan moet er iets gebeuren, zodat de volgende lichting studenten aan strengere eisen voldoet. Zulk kwaliteitstoezicht is belangrijk, maar zo’n keuring mag niet tot ‘herexamens’ leiden. Laat de afgestudeerden erbuiten. Alleen als ze zelf hebben gefraudeerd, kun je hun diploma intrekken; anders niet.”

Nu dreigt er onzekerheid te ontstaan, omdat een diploma achteraf ter discussie kan komen te staan. “En hoe ver moet je terugkijken? Ik ben dertig jaar geleden in Leiden afgestudeerd. Tien jaar geleden waren daar problemen. Ik ga toch ook niet terug om weer een tentamen te maken omdat de reputatie van mijn opleiding later even op de tocht kwam te staan? Waar is die accreditatie nu eigenlijk voor bedoeld?”

Sowieso kun je juridisch gezien niemand tot het volgen van een ‘reparatietraject’ dwingen, zegt Kwikkers. “Maar die vrijwilligheid is grotendeels schijn, gezien de morele druk. Je moet afgestudeerden er helemaal niet bij betrekken. De accreditatie speelt op het niveau van een opleiding, niet op het niveau van studenten.”

“De vraag is ook wie het eigenlijk voor het zeggen heeft binnen een opleiding”, meent Kwikkers. “Zijn dat de langsrazende visitatiecommissies die zich concentreren op rendement en niveau van het onderwijs en daartoe steekproefsgewijs een aantal afstudeerwerken herbeoordelen? Of de examencommissies en examinatoren – wettelijk als enigen bevoegd – die niet alleen het eindwerk mogen meewegen, maar ook de hele studiehistorie en die al eeuwen bevoegd zijn tot het geven van ‘genadezesjes’ die nu zo worden verfoeid?”

“Herbeoordeling van hun werk ontbeert legaliteit en legitimiteit”, zegt Kwikkers. “Afgestudeerden zijn geen Toyota’s met remproblemen die men kan terugroepen.”

De NVAO is om reactie gevraagd, maar die kon nog niet reageren.

Mr. P.C. Kwikkers (www.triasnet.nl) is zelfstandig adviseur en was een van de ontwerpers van de (oorspronkelijke) Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek. Hij schreef onder andere het boek ‘Accreditatie en Kwaliteitzorg’ (SDU, 2011).
 


02 oktober 2014 09.58

​“Noem het liever niet excellent”

Goede studenten houden niet van het woord ‘excellent’. Toch breken ze vandaag een lans voor excellentieonderwijs.
02 oktober 2014 08.42

​Nederland zakt in ranglijst Times Higher Education

​Nederland zakt in ranglijst Times Higher Education De meeste Nederlandse universiteiten verliezen terrein in de wereldwijde ranking van het Britse tijdschrift Times Higher Education. Duitsland is juist in opmars. De TU Delft is twee plaatsjes gezakt.

02 oktober 2014 08.28

​Kamer kritisch over voortgang Techniekpact

Het gaat allemaal niet snel genoeg, was de teneur in de Tweede Kamer tijdens een debat over de voortgang van het Techniekpact. Althans, bij de drie partijen die waren komen opdagen.
01 oktober 2014 16.24

Dáár is dat feestje

Dáár is dat feestje Flyeren en posters plakken om evenementen of feestjes te promoten onder studenten behoren tot het verleden als het ligt aan de studenten van Klockon.com. Hun website moet ervoor zorgen dat niemand nog een leuk uitje hoeft te missen.

01 oktober 2014 14.50

Best zwaar nog

Best zwaar nog Eerstejaars studenten civiele techniek konden tijdens een college ervaren wat voor krachten er in een brugconstructie optreden. Dat viel nog niks mee.
01 oktober 2014 11.05

​Nuon Solar Team aan kop in Zuid Afrika

​Nuon Solar Team aan kop in Zuid Afrika Na vier dagen racen met hun zonnewagen Nuna7S door Zuid Afrika hebben de Delftse studenten van het Nuon Solar Team een enorme voorsprong op de concurrenten.

  Meer