‘Ik kijk naar de hele wereld’

Hydrologen kijken meestal naar de waterhuishouding in een stroomgebied. Ruud van der Ent neemt de hele wereld in beschouwing. Voor zijn publicatie ‘Origin and fate of atmospheric moisture over continents’, kreeg hij de Young Scientist award 2011 van de World Meteorological Organization (WMO).

Ruud van der Ent onderzoekt waar water dat verdampt naartoe gaat. (Foto: Tomas van Dijk)
Ruud van der Ent onderzoekt waar water dat verdampt naartoe gaat. (Foto: Tomas van Dijk)

Rood, groen, blauw; als een kameleon verandert de wereld van kleur op de pc van hydroloog Ruud van der Ent (CiTG). Het filmpje van de promovendus toont de herkomst van neerslag. Rood gekleurd zijn de delen van de aarde waar regen voornamelijk gevoed wordt door vocht dat vanaf het land verdampt is. Blauw zijn de plekken die neerslag vooral aan de oceanen te danken hebben. De kleuren veranderen enigszins gedurende het jaar. Aan de basis van het filmpje staat het hydrologische wereldmodel dat Van der Ent ontwikkelde tijdens zijn afstuderen. 

Wat is er zo bijzonder aan dit hydrologische model?
“Dat het je ook laat zien waar het water dat op een bepaalde plek verdampt naartoe gaat. Als je bijvoorbeeld kijkt naar Zuid-Amerika, zie je dat het vocht dat in het Amazonegebied verdampt voornamelijk leidt tot neerslag boven land – rond Bolivia, Peru en Paraguay - en niet boven de oceaan. Ik ben de eerste die de waterstromen zo in kaart heeft gebracht. Hydrologen kijken meestal naar de waterhuishouding in een stroomgebied, maar ik kijk naar de hele wereld. Ik heb een soort boekhoudkundige methode gebruikt waarbij ik de uitgaande deeltjes (verdamping) en binnenkomende deeltjes (neerslag) in de tijd heb gevolgd.” 

Waarom is dat belangrijk?
“Het geeft inzicht in de mogelijke gevolgen van landgebruik. Om een voorbeeld te geven: Als je de moerassen in het stroomgebied van de Nijl laat opdrogen – er was even sprake van dat dat zou gebeuren – door een aftakking van de Nijl anders te laten lopen dan regent het daardoor uiteindelijk misschien wel minder in de Sahel.  Ook de omslag van bos naar landbouw kan gevolgen hebben voor de waterhuishouding over landsgrenzen heen doordat verdampingsmechanismen veranderen.” 

Je publicatie heeft je behalve de prijs van het WMO ook een NWO-subsidie opgeleverd voor een promotieonderzoek. Wat ga je precies onderzoeken?
“Samen met wetenschappers van Potsdam Institute for Climate Impact Research ga ik onderzoeken hoe de vegetatie op aarde er zou uitzien als de mens er niet was.” 

Je gaat een soort Planet of the Apes nabootsen (sciencefictionfilm uit 1968)?
“Ja, een wereld zonder beschaving. De mens heeft het klimaat al heel erg beïnvloed door zijn landgebruik. Mijn gevoel zegt me dat landschapsveranderingen minimaal evenveel effect hebben op klimaatverandering als broeikasgassen. De meeste klimaatmodellen van het Intergovernmental Panel for Climate Change gaan uit van statische vegetatie. Onze modellen kunnen een aanvulling zijn. Ik hoop ook dat mensen op regeringsniveau zich gaan realiseren dat wat zij doen met hun land, effecten heeft op andere landen. Over grensoverschrijdende rivieren worden afspraken gemaakt. Misschien moet dat ook gebeuren voor het landgebruik aangezien dat van invloed is op het grensoverschrijdend vocht in de atmosfeer.” 


15 december 2014 00.04

‘Veel partijen niet klaar voor big data’

‘Veel partijen niet klaar voor big data’ De Nationale Denktank onderzocht dit jaar het veelomvattende thema big data. Studente luchtvaart- en ruimtevaarttechniek Lotte Engelen (23) was een van de vier Delftse deelnemers.
01 december 2014 00.22

‘Ik heb een lange adem’

‘Ik heb een lange adem’ Hans van Schagen stopt als voorzitter van de vakbonden in het Lokaal Overleg (VLO). Daarin bespreken de bonden en het college van bestuur zaken als arbeidsvoorwaarden en de rechtspositie van medewerkers. Van Schagen noemt de TU ‘een heel ...

26 november 2014 14.32

'NWO moet van de wetenschappers blijven'

'NWO moet van de wetenschappers blijven' Na jaren van discussies en adviezen is de kogel door de kerk: het kabinet wil onderzoeksfinancier NWO grondig op de schop nemen. Pas toch op, waarschuwt KNAW-president Hans Clevers.
17 november 2014 00.28

Goudlokje in quantumland

Goudlokje in quantumland Quantumfysicus Seth Lloyd (MIT) was vorige week op bezoek bij zijn collega's van het Kavli-instituut en vertelde daar over het Goudlokje-effect.

13 oktober 2014 00.01

‘De automobilist wordt lui’

‘De automobilist wordt lui’ Auto’s nemen steeds meer taken over van de automobilist en dat is levensgevaarlijk, zegt ir. Bastiaan Petermeijer. Hij won een prijs met zijn afstudeeronderzoek naar systemen die mensen helpen om midden op de rijbaan te rijden.
29 september 2014 00.53

‘We zien tekenen van herstel’

‘We zien tekenen van herstel’ De ozonlaag herstelt zich, zo maakte de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) deze maand bekend. Ze leidt dit af uit onderzoek van prof.dr. Pieternel Levelt, remote sensing expert bij de faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen ...

  Meer